مدیریت حواس‌پرتی دیجیتال یادگیرندگان در آموزش الکترونیکی

غوطه‌وری روزمره یادگیرندگان عصر جدید در فناوری‌های دیجیتال از یک طرف و استفاده از این فناوری‌ها برای اهداف یاددهی-یادگیری از طرف دیگر زمینه‌ساز مشکل جدیدی تحت عنوان حواس‌پرتی دیجیتال شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی پدیده حواس‌پرتی دیجیتال و ارائه راهکارهایی جهت کاهش و مدیریت آن است. روش پژوهش کیفی از نوع نظریه داده بنیاد است. میدان مطالعه، دانشجویان مقطع کارشناسی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه بیرجند بودند که تعداد 30 نفر از آنان به عنوان مشارکت کنندگان در پژوهش انتخاب شدند. روش نمونه‌گیری هدفمند و ابزار سنجش مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. پس از مصاحبه سی‌ام همگرایی حاصل و داده‌ها به اشباع نظری رسیدند. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با به‌کارگیری سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی منجر به استخراج 32 طبقه فرعی و 6 طبقه محوری شامل: 1) تدریس اثربخش؛ 2) سواد دیجیتال؛ 3) ارزشیابی مداوم؛ 4) مدیریت کلاس؛ 5) مدیریت زمان و 6) محیط یادگیری به‌عنوان راهبردهای اثربخش مدیریت و کاهش حواس‌پرتی دیجیتال یادگیرندگان شناسایی شد. این راهکارها بحث و پیشنهاداتی جهت مدیریت حواس‌پرتی دیجیتال یادگیرندگان ارائه شد. پیشنهاد می‌گردد تا اساتید محترم دانشگاه‌ها، تجارب زیسته خودشان از مدیریت حواس‌پرتی دیجیتال دانشجویان درقالب پژوهش و یا برگزاری کارگاه‌های آموزشی به اطلاع سایر اساتید نیز برسانند. همچنین، برگزاری همایش‌هایی با موضوع آسیب‌شناسی ابزارهای یادگیری دیجیتال با همکاری وزارت آموزش و پرورش توصیه می گردد. برگزاری کارگاه‌های مهارت زندگی برای آشنایی بیش‌تر دانشجویان و دانش‌آموزان با آسیب‌های ابزارهای دیجیتالی و بهره‌گیری آگاهانه از آن در بهبود زندگی شخصی و علمی نیز یکی دیگر از موارد لازم توجه است. پیشنهاد می‌گردد تا طراحان پلتفرم‌ها و سامانه‌های برگزاری کلاس‌های الکترونیکی نسبت به ایجاد فضایی تعاملی با قابلیت امکان برقراری ارتباطات دو طرفه اقدام نمایند.

managing learners' digital distraction in e-learning

daily immersion of modern learners in digital technologies from one side and using these technologies for teaching-learning purposes, on the other hand, has created a new problem called digital distraction. the current research aims to investigate the phenomenon of digital distraction and provide solutions to reduce and manage it. the qualitative research method is based on grounded theory. the field of study was the undergraduate students of the faculty of educational sciences and psychology of birjand university, and 30 of them were selected as participants in the research. the purposeful sampling method and semi-structured interview were the measurement tools. after the 30th interview, the resulting convergence and the data reached theoretical saturation. data analysis using three stages of open, central, and selective coding led to the extraction of 32 subcategories, 6 main categories including 1) effective teaching; 2) digital literacy; 3) continuous evaluation; 4) class management; 5) time management and 6) learning environment were identified as effective strategies for managing and reducing learners' digital distraction. it is suggested that respected university professors inform other professors about their own lived experiences of managing students' digital distractions in the form of research or holding educational workshops. additionally, holding conferences on the pathology of digital learning tools in cooperation with the ministry of education is recommended. it is important to hold life skills workshops to make students more familiar with the harms of digital tools and to use them consciously to improve their personal and academic lives. furthermore, the designers of platforms and systems for holding electronic classes should create an interactive space with the ability to establish two-way communication.