واکاوی فرایندهای تبدیل دانش در اقدامات علمی و فرهنگی امام رضا علیه‌السلام

اسلام به عنوان مکتبی دانش‌بنیان، همواره بر ارزش معرفت و آگاهی تاکید داشته و جوامع اسلامی را به سوی تدوین و به‌کارگیری اصول مدیریت دانش سوق داده است. اگرچه مدیریت دانش در ادبیات مدرن، پدیده‌ای متاخر (از دهه 1990 میلادی) تلقی می‌شود، اما بررسی سیرۀ علمی و فرهنگی ائمۀ اطهار علیهم‌السلام به ویژه امام رضا علیه‌السلام، نشان می‌دهد که مفاهیم و فرایندهای مدیریت دانش به صورت عمیق و نظام‌مند در عملکرد آنان وجود داشته است. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و با استفاده از چارچوب مدل تبدیل دانش نوناکا و تاکوچی (1995) به واکاوی اقدامات امام رضا علیه‌السلام در حوزۀ مدیریت دانش می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که تشکیل حوزه‌های علمی(اجتماعی‌سازی)، مناظرات و تالیف رساله‌ها(بیرونی‌سازی)، ترکیب دانش دینی با دیگر علوم(ترکیب) و تربیت شاگردان آگاه(درونی‌سازی)، همگی از مصادیق بارز مدیریت دانش در سیرۀ رضوی هستند. علاوه بر این، امام رضا علیه‌السلام با تلفیق دانش عقلانی و وحیانی و تسلط بر زبان‌ها و فرهنگ‌های مختلف، الگویی فراتر از مدل‌های متعارف ارائه داده‌اند. این پژوهش گامی در جهت تبیین الگوی بومی و اسلامی مدیریت دانش بر اساس سیرۀ معصومین علیهم‌السلام است و می‌تواند چارچوبی برای سازمان‌ها و نهادهای علمیِ معاصر فراهم آورد.

analyzing knowledge conversion processes in the scientific and cultural practices of imam reza (a.s.)

islam, as a knowledge-based doctrine, has always emphasized the value of knowledge and awareness, directing islamic societies towards the codification and application of knowledge management principles. although knowledge management is considered a recent phenomenon (since the 1990s) in modern literature, an examination of the scientific and cultural conduct of the infallible imams (a.s.), particularly imam reza (a.s.), reveals that the concepts and processes of knowledge management were profoundly and systematically embedded in their practices. this library research, utilizing the framework of nonaka and takeuchi's (1995) knowledge conversion model (seci), analyzes the knowledge management measures undertaken by imam reza (a.s.). the findings indicate that establishing scientific circles (socialization), engaging in debates and authoring treatises (externalization), integrating religious knowledge with other sciences (combination), and training knowledgeable disciples (internalization) are all prominent examples of knowledge management in the razavi conduct. furthermore, by integrating rational and revelatory knowledge and mastering different languages and cultures, imam reza (a.s.) presented a model that transcends conventional frameworks. this research is a step towards elucidating an indigenous and islamic model of knowledge management based on the conduct of the infallible imams (a.s.), and can provide a framework for contemporary scientific organizations and institutions.