ابعاد تربیت فرزند در قلمرو خانواده مبتنی بر تعالیم امام رضا علیه ‌السلام

این پژوهش با هدف بازشناسی سیره تربیتی امام رضا علیه ‌السلام در عرصه «تربیت فرزند در محیط خانواده» انجام شده است. با توجه به خلا موجود در ارائه مدلی نظام‌ مند و یکپارچه که پیوند دیالکتیکی این دو محور را تبیین کند، این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و از طریق تحلیل اسنادی منابع معتبر دینی و حدیثی، به واکاوی سیره رضوی پرداخته است. یافته‌ ها نشان می ‌دهد از منظر امام رضا علیه ‌السلام، خانواده نهادی تربیت‌ محور و پروژه‌ای الهی-انسانی است که تشکیل آن، با تاکید بر معیار صلاحیت اخلاقی در انتخاب همسر و آدابی همچون تقدس‌ بخشی به آغاز زندگی، امری ضروری و راهبردی برای تربیت نسل صالح محسوب می ‌شود. در حوزه تربیت فرزند، الگویی جامع، پیشگیرانه و مرحله‌ای ارائه شده که از دوران پیش از تولد تا نوجوانی را دربرمی‌ گیرد و در آن، ابعاد جسمانی، عاطفی، عقلانی و معنوی به صورت متوازن و با محوریت محبت عاقلانه، احترام، نظارت غیرمستقیم و تقویت خوداتکایی پرورش می‌ یابند. نوآوری این تحقیق در ارائه الگویی یکپارچه است که در آن تشکیل خانواده به عنوان بستر و تربیت فرزند به عنوان غایت، در پیوندی ناگسستنی تعریف می ‌شوند.

dimensions of child-rearing within the family domain based on the teachings of imam reza (a.s.)

this research was conducted with the aim of delineating the educational tradition of imam reza (peace be upon him) in the realm of child-rearing within the family environment. given the existing gap in providing a systematic and integrated model that explicates the dialectical connection between these two axes, this study, employing a descriptive-analytical method and through documentary analysis of authentic religious and hadith sources, has investigated the razavi tradition. the findings indicate that, from the perspective of imam reza (peace be upon him), the family is a education-centric institution and a divine-human project. its establishment, with an emphasis on the criterion of moral competence in spouse selection and rites such as sanctifying the commencement of marital life, is considered a necessary and strategic imperative for raising a righteous generation. in the domain of child-rearing, a comprehensive, preventive, and stage-based model is presented, encompassing the period from before birth to adolescence. in this model, physical, emotional, intellectual, and spiritual dimensions are developed in a balanced manner, centered around rational affection, respect, indirect supervision, and the fostering of self-reliance. the innovation of this research lies in presenting an integrated model in which family formation is defined as the foundation and child-rearing as the ultimate goal, in an inseparable connection.