مولفه ‌های سلامت معنوی در ساحت مبدا شناسی با تاکید بر سیره عملی امام رضا علیه ‌السلام

سلامت معنوی در مکتب اسلامی، عالی ‌ترین بُعد سلامت انسان تلقی می‌شود که تحقق آن، مستلزم بنیانی استوار از «مبداشناسی» است. این پژوهش با هدف واکاوی و استخراج مولفه‌ های عینی سلامت معنوی در این ساحت، به تحلیل سیره عملی امام رضا علیه ‌السلام به‌عنوان تجسم عینی زیست توحیدی می‌ پردازد. پژوهش حاضر در پاسخ به این پرسش‌ محوری که «شاخص‌ های کاربردی سلامت معنوی در بُعد مبداشناسی در سیره رضوی کدام‌ اند؟»، با رویکردی تحلیلی و با به‌ کارگیری روش تحلیل مضمون منابع روایی و سیره ‌نویسی انجام پذیرفت. یافته‌ها، شبکه‌ای به هم تنیده از شش مولفه بنیادین را آشکار می‌سازد: زهد به معنای بی‌رغبتی نسبت به دنیا؛ توکل به عنوان اعتماد کامل به خدا؛ شکرگزاری در سه سطح قلبی، زبانی و عملی؛ حسن ‌ظن به خداوند؛ رضا به قضای الهی؛ دعا و عبادت مستمر. این مولفه ‌ها در تعاملی پویا، الگویی جامع و زنده از سلامت معنوی را شکل می‌ دهند که می ‌تواند به عنوان چارچوبی بنیادین برای برنامه‌ریزی ‌های تربیتی و مداخلات مشاوره‌ای در جوامع اسلامی به کار گرفته شود.

components of spiritual health in the realm of ontological recognition with emphasis on the practical conduct of imam reza (a.s)

spiritual health in the islamic school of thought is considered the highest dimension of human health, the realization of which requires a solid foundation of knowing one's origin and ultimate reality (ma'bada-shināsi). this research, aiming to analyze and extract the objective components of spiritual health in this realm, examines the practical conduct of imam reza (a.s) as the concrete embodiment of a monotheistic life. conducted in response to the central question, what are the practical indicators of spiritual health in the dimension of knowing the origin within the razavi conduct?, this study employed an analytical approach using thematic analysis of narrative sources and texts on his conduct. the findings reveal an interconnected network of six fundamental components: asceticism (zuhd) meaning disinclination towards the world; reliance on god (tawakkul) as complete trust in god; gratitude (shukr) at three levels: heart, tongue, and action; positive assumption (husn al-zann) of god; contentment (ridā) with divine decree; and continuous supplication and worship (du'ā wa 'ibādat). these components, in dynamic interaction, form a comprehensive and living model of spiritual health that can be used as a fundamental framework for educational planning and counseling interventions in islamic societies.