بررسی رمز ارز لاکسون از دیدگاه حقوق کیفری و فقه اسلامی با تاکید بر تعالیم امام رضا علیه السلام

در سال‌های اخیر، پدیده‌ شرکت‌های هرمی با گسترش روزافزون خود به یکی از معضلات اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است. از جمله مصادیق نوین این پدیده می‌توان به رمزارز موسوم به «لاکسون» اشاره کرد که در ایران نیز شهرت یافته است؛ در حالی که هویت واقعی بنیان‌گذاران آن و محل اقامت ایشان همچنان نامشخص باقی مانده است. شرکت‌های هرمی در حقیقت گونه‌ای انحراف‌یافته از بازاریابی شبکه‌ای غیرسالم به شمار می‌آیند و تفاوت‌های بنیادینی با بازاریابی شبکه‌ای مشروع و قانونی دارند. هر دو معمولاً در قالب شرکت‌هایی با ساختار خاص فعالیت می‌کنند، اما آثار و پیامدهای اقتصادی ناشی از فعالیت‌های هرمی، مشکلات قابل توجهی را برای نظام اقتصادی کشورها ایجاد می‌نماید. مسئله‌ اساسی در این زمینه، بررسی رویکرد حقوق کیفری ایران و فقه اسلامی نسبت به رمزارزها از جمله لاکسون است. پژوهش‌های انجام‌شده با روش توصیفی تحلیلی نشان می‌دهد که غالب فقها و مراجع عظام تقلید، یا به‌صراحت و یا از باب احتیاط، حکم به عدم جواز معامله با ارزهای دیجیتال داده‌اند. از منظر حقوق کیفری، واکنش قانونگذار به این پدیده نخستین بار در سال 1384 و از طریق جرم‌انگاری در قالب «ماده واحده الحاقی به قانون مجازات اخلال‌گران در نظام اقتصادی کشور» صورت گرفت. بر اساس این مقرره، عنصر مادی جرم شامل تاسیس، پذیرش نمایندگی و عضوگیری در شرکت یا گروه به منظور کسب درآمد ناشی از افزایش اعضا بوده و عنصر روانی آن نیز علم و عمد در ارتکاب رفتار مجرمانه محسوب می‌شود.

an examination of lexon cryptocurrency from the perspective of criminal law and islamic jurisprudence with emphasis on the teachings of imam reza (a.s.)

in recent years, the phenomenon of pyramid schemes has become a significant economic and social problem due to their increasing proliferation. a modern example of this phenomenon is the cryptocurrency known as luxon, which has gained notoriety in iran, while the true identity of its founders and their place of residence remain unknown. pyramid schemes are essentially a deviant form of unethical network marketing and have fundamental differences from legitimate and lawful network marketing. both often operate under the guise of companies with specific structures, but the economic effects and consequences of pyramid activities create significant problems for the economic systems of countries. the fundamental issue in this context is examining the approach of iranian criminal law and islamic jurisprudence towards cryptocurrencies, including luxon. research conducted using a descriptive-analytical method indicates that the majority of jurists and grand religious authorities have explicitly, or as a precautionary principle, issued rulings prohibiting transactions involving digital currencies. in contrast, some authorities have deemed it permissible provided these transactions do not contravene current national laws. from a criminal law perspective, the legislature's response to this phenomenon first occurred in 2005 by criminalizing it through the single article added to the law on punishment of disruptors of the country's economic system. according to this regulation, the material element of the crime includes establishing, accepting agency for, and recruiting members for a company or group with the aim of earning income from the increase in members, and its mental element is considered the knowledge and intent to commit the criminal act.