شناخت اندیشه و سیره‌ سیاسی امام‌ رضا علیه السلام با تاکید بر دیدگاه‌ مقام معظم رهبری

در پژوهش حاضر، شناخت اندیشه و سیره سیاسی امام رضا علیه السلام با تاکید بر دیدگاه‌های مقام معظم رهبری، مورد بررسی قرار گرفته است. این مقاله با طرح این پرسش محوری که «امام رضا علیه السلام چگونه با سیاست‌های مامون پس از قبول ولایت‌عهدی تعامل نمود و اصول ثابت مبارزه سیاسی ایشان در چارچوب شرایط زمانی و مکانی چه بود؟»، به واکاوی رفتار و مواضع سیاسی امام در برابر حکومت عباسی می‌پردازد. روش تحقیق به کار گرفته شده در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر جمع‌آوری داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای و متون معتبر تاریخی و حدیثی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که امام رضا علیه السلام با درک عمیق از موقعیت بحرانی عصر خویش، با پذیرش اجباری ولایتعهدی، هرگز مشروعیت حکومت مامون را به رسمیت نشناخت و با وضع شروطی همچون عدم مداخله در امور اجرایی، توطئه مشروعیت‌بخشی وی را خنثی نمود. همچنین، ایشان از این موقعیت برای تبیین مسئله امامت، گسترش شبکه ارتباطی با شیعیان و افشای چهره واقعی حکومت عباسی بهره برد. در نهایت، سیره ایشان الگویی از مبارزه سیاسی حکیمانه و مقاومت فعال در قالب تعامل ظاهری را ارائه می‌دهد.

understanding the political thought and conduct of imam reza (a.s.) with emphasis on the perspective of the supreme leader

this research examines the understanding of the political thought and conduct of imam reza (a.s.), with emphasis on the perspectives of the supreme leader. by posing the central question, how did imam reza (a.s.) interact with al-ma'mun's policies after accepting the position of crown prince, and what were the constant principles of his political struggle within the framework of spatiotemporal conditions?, this article analyzes the imam's behavior and political stances against the abbasid rule. the research method employed in this study is descriptive-analytical, based on data collection from library sources and reliable historical and hadith texts. the findings indicate that imam reza (a.s.), with a deep understanding of the critical situation of his time, upon the forced acceptance of the crown princehood, never recognized the legitimacy of al-ma'mun's government. by setting conditions such as non-interference in executive affairs, he neutralized the conspiracy to legitimize al-ma'mun's rule. furthermore, he utilized this position to explain the issue of imamate, expand the communication network with the shiites, and expose the true nature of the abbasid rule. ultimately, his conduct presents a model of wise political struggle and active resistance within the framework of apparent interaction.