مطالعه تطبیقی سیره رضوی با رویکرد شناختی-رفتاری در اختلال افسردگی

افسردگی به عنوان یکی از شایع‌ترین اختلالات روانی، چالشی عمده در حوزه سلامت روان جهانی محسوب می‌شود و پیش‌بینی می‌شود تا سال 2030 به عنوان مهم‌ترین بیماری ناتوان‌کننده در جهان مطرح گردد. از سویی دیگر، رویکردهای روان‌شناختی نظیر شناختی-رفتاری با تمرکز بر نقش افکار منفی و تحریف‌های شناختی، راهکارهای موثری برای درمان این اختلال ارائه داده‌اند. در مقابل، آموزه‌های دینی و سیره ائمه معصومین، به ویژه سیره رضوی، نیز حاوی راهبردهای شناختی و رفتاری عمیقی برای پیشگیری و درمان افسردگی هستند. این پژوهش با هدف مطالعه تطبیقی میان رویکرد شناختی-رفتاری و سیره رضوی در زمینه درمان افسردگی، به بررسی اشتراکات و تقابل‌های این دو منظومه فکری می‌پردازد. روش تحقیق حاضر، تطبیقی-تحلیلی و با رویکرد کیفی است که از طریق تحلیل محتوای متون دینی و روان‌شناختی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و استنباط موضوعی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مفاهیم کلیدی رویکرد شناختی-رفتاری، از قبیل شناسایی و بازسازی افکار منفی، فعال‌سازی رفتاری و نقش درمانگر، هم‌سویی قابل‌توجهی با آموزه‌های سیره رضوی در حوزه‌هایی مانند خودشناسی، صبر، توکل، تفکر و ذکر دارد. این تطابق نشان‌دهنده ظرفیت بالای سیره رضوی برای ارائه مدل‌های تلفیقی در زمینه پیشگیری و درمان افسردگی با تکیه بر بنیان‌های شناختی و معنوی است.

a comparative study of riḍawī conduct with a cognitive-behavioral approach to depressive disorder

depression, as one of the most common psychological disorders, represents a major challenge in the field of global mental health. it is projected to become the leading cause of disability worldwide by 2030. on one hand, psychological approaches such as cognitive-behavioral therapy (cbt), by focusing on the role of negative thoughts and cognitive distortions, have provided effective strategies for treating this disorder. conversely, religious teachings and the conduct of the infallible imams, particularly the riḍawī conduct, also contain profound cognitive and behavioral strategies for preventing and treating depression. this research aims to conduct a comparative study between the cognitive-behavioral approach and the riḍawī conduct regarding the treatment of depression, examining the commonalities and contrasts between these two intellectual frameworks. the present study employs a comparative-analytical method with a qualitative approach, conducted through content analysis of religious and psychological texts using library resources and thematic inference. the findings indicate that key concepts of the cognitive-behavioral approach, such as identifying and restructuring negative thoughts, behavioral activation, and the role of the therapist, show significant alignment with the teachings of riḍawī conduct in areas like self-knowledge, patience, trust in god, contemplation, and remembrance. this correspondence demonstrates the high capacity of riḍawī conduct for presenting integrative models in the prevention and treatment of depression based on cognitive and .spiritual foundations.