بررسی تاثیر تشیع بر فرهنگ و مدنیت خراسان بزرگ مبتنی بر جایگاه و نقش راهبردی امام رضا علیه السلام

مهم ترین ویژگی دوران امامت امام رضا علیه السلام حضور ایشان در مهد فرهنگ و تمدن سرزمین خراسان بزرگ بود. توسعه قلمرو ‌خلافت اسلامی در دوران مامون تا خراسان و کنار رود‌ جیحون از آن جهت که نمود گسترش اسلام بود، مسرت بخش می‌نمود اما جهت نگرانی آن، مواجهه با فرهنگ و تمدن ادیان مختلف بود که جنبه تمدنی و علمی اسلام را به چالش می کشیدند. یکی از برداشت های تاریخی این است که مامون خود بهره‌ای از علم برده بود با درک به موقع این چالش و پس از استیصال خود و اطرافیانش، متوسل به عالم آل محمد امام رضا علیه السلام شد لذا بر آمدن ایشان به دربار خلافت اصرار ورزید.امام علیه السلام هم از این فرصت حسن استفاده کرده و در مدت اقامت کوتاه در خراسان، گفتمان های متعددی با گروه‌های مختلف داشتند. در این پژوهش که به صورت توصیفی-تحلیلی تدوین شده نشان می دهد که موضع‌گیری و فعالیّت حضرت در حوزه‌ی فرهنگ-تمدن خراسان، توانست راه رشد و شکوفایی دستاوردهای این تمدن را با صبغه‌ی اسلامی، هموار و تسریع کند.در نتیجه بازخورد و برکات علمی حضور با برکت حضرت در سرزمین خراسان را می‌توان در تالیف و تدوین مهم ترین منابع حدیثی-علمی اسلام یعنی دو کتاب شیخ طوسی از کتب اربعه شیعه و صحیح بخاری، نسائی، ترمذی از صحاح سته اهل سنت، احیاء سنت رسول خدا و ائمه اطهار علیهم السلام، تبیین و تثبیت معارف اسلامی، نخبه پروری، روشنگری و بصیرت افزایی و در نهایت رونق شیعه و آشنایی تمام فرقه های اسلامی با امامت ایشان دانست.

the impact of shi'ism on the culture and civilization ofgreater khorasan based on the strategic position and role ofimam reza (as)

the most important feature of the imamate of imam reza (a.s.)was his presence in the culture-civilization of the great khorasan land. the development of the islamic caliphate during the ma'mun period up to khorasan and along the jihun river was a source of joy because it was a manifestation of the spread of islam, but it was a concern because of the confrontation with culture and civilization. there were different religions that challenged the civilizational-scientific aspect of islam. ma'mun, who had benefited from knowledge himself, at the time of this challenge and after his and his friends' desperation, with his advice, turned to the scholar of the family of muhammad, imam reza so he insisted on his coming to the court of caliphate. imam (a.s.) also used this good opportunity and had interesting and useful discussions with different groups during his short stay in khorasan. - the khorasan civilization was able to smooth and accelerate the growth and prosperity of the achievements of this civilization with the islamic coloras a result of the feedback and scientific blessings of the blessed presence of the holy prophet in the land of khorasan, it is possible to compile and edit the most important hadith-scientific sources of islam, revival of the sunnah of the messenger of god and he considered the imams to purify, explain and stabilize islamic teachings, elitism, enlighten and increase insight, and finally the prosperity of shia and familiarization of all islamic sects with their imamate