پیامدهای سیاسی و امنیتی مناقشه‌ آبی زاینده‌رود در استان‌های همجوار

تغییر اقلیم حوزه‌ آبی زاینده‌رود و به ‌تبعِ آن، کم‌آبی زاینده‌رود در طی سال‌های اخیر، سه استان اصفهان، چهارمحال و بختیاری و خوزستان را درگیر تنش کرده است. نگاه قومی- محلی مدیران و سیاست‌گذاران هر یک از این استان‌ها سبب شده است که نه‌تنها تبعات بحران زاینده‌رود کاهش پیدا نکند و خطر مدیریت نشود، بلکه ریسک بحران آب را افزایش داده است. بدین‌ترتیب، ضرورت دارد که ابعاد اجتماعی و سیاسی بحران آب زاینده‌رود، موردپژوهش جدی قرار گیرد. این پژوهش، با روش توصیفی- تحلیلی و جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت اسنادی- کتابخانه‌ای، استفاده از منابع اینترنتی و همچنین استفاده از مصاحبه با نخبگان دانشگاهی و اجرایی برای تکمیل داده‌ها انجام شده است. در این راستا، پژوهش حاضر به دنبال تبیین پیامدهای امنیتی و سیاسی کم‌آبی زاینده‌رود در استان‌های مشروب از آب آن است. یافته‌های پژوهش در پاسخ به این سوال که «مدیریت بحران آب زاینده‌رود چه تاثیری بر تنش‌های سیاسی و امنیتی در سه استان اصفهان، چهارمحال و بختیاری و خوزستان داشته است؟» نشان می‌دهد که نه‌تنها بحران آب زاینده‌رود، مدیریت نشده است، بلکه تصمیمات، سیاست‌گذاری‌ها و اقدامات انجام‌شده در مواجهه با بحران کم‌آبی زاینده رود، ریسک را در سه استان اصفهان، چهارمحال و بختیاری و خوزستان افزایش داده است و بسترساز تنش‌های سیاسی و امنیتی در این حوزه‌ها شده است. از این‌رو، ضرورت دارد سیاستمداران، تصمیم‌گیرندگان و سیاست‌گذاران برای کاهش ریسک حاصل از بحران آب، دست از مدیریت سنتی و فنی منابع آبی بکشند و فرایند مشارکتی و جامع مدیریت آب را در دستور کار قرار دهند.

political and security consequences of the zayandeh rood water dispute in neighboring provinces

climate change in the zayandeh-rud water basin and consequently the water scarcity of the zayandeh-rud in recent years has caused tension in the three provinces of isfahan, chaharmahal and bakhtiari, and khuzestan. the ethnically and locally focused views of the managers and policymakers of each of these provinces not only have failed to reduce the consequences of the zayandeh-rud crisis and manage the danger, but also have increased the risk of the water crisis. therefore, it is necessary to conduct serious research on the social and political dimensions of the zayandeh-rud water crisis. this research was conducted using a descriptive-analytical method, collecting information through documentary-library research, using internet resources, and conducting interviews with academic and executive elites to complete the data. in this context, the present study seeks to explain the security and political consequences of zayandeh-rud's water scarcity in the provinces that are irrigated by its water. the research findings, in response to the question of how the management of the zayandeh-rud water crisis has affected political and security tensions in the three provinces of isfahan, chaharmahal and bakhtiari, and khuzestan, show that not only has the zayandeh-rud water crisis not been managed, but the decisions, policies, and actions taken to confront the water scarcity crisis of zayandeh-rud have increased the risk in the three provinces of isfahan, chaharmahal and bakhtiari, and khuzestan, laying the groundwork for political and security tensions in these areas. therefore, it is necessary for politicians, decision-makers, and policymakers to move away from traditional and technical water resource management to reduce the risk of the water crisis and adopt a participatory and comprehensive water management process.