تحلیل روند شکل گیری و تحوّل احزاب اقلیم کردستان عراق و فعالیّت پارلمانی آن ها

کشور عراق متشکّل از اقوام و مذاهب گوناگون از جمله میراث  تجزیۀ امپراطوری عثمانی به شمار می رود. شمال عراق که دربردارندۀ کردها می باشد از همان فردای تشکیل عراق به دنبال کسب خودمختاری با دولت این کشور در کشمکش بودند و در این راستا برای دستیابی به اهداف خود و سازماندهی و ادارۀ منطقۀ خود تاکنون دست به تاسیس احزاب گوناگونی زده اند. حملۀ صدّام به کویت و در پی آن شورش کردها به فاجعۀ کشتار و آوارگی کردها توسط صدّام منجر شد و در نهایت با دخالت آمریکا و ایجاد منطقۀ پرواز ممنوع کردها توانستند نواحی خود را به دست گیرند. بنابراین از سال 1992 م. کردها برای ادارۀ منطقه دست به انتخابات پارلمانی زدند که تاکنون پنج دوره را پشت سر گذاشته اند. بدین ترتیب از دهۀ 90 به بعد احزاب اصلی اقلیم کردستان عراق یعنی حزب دموکرات و اتّحادیۀ میهنی به همراه سایر احزاب در رقابت های انتخاباتی اقلیم کردستان عراق و همچنین در انتخابات پارلمانی عراق به رقابت با یکدیگر می پردازند. رقابت اصلی بین حزب دموکرات و اتّحادیۀ میهنی بوده امّا اتّحادیۀ میهنی نیز در سال 2009 م. دچار انشعاب شده و حزب تغییر(گوران) از آن جدا شد. از آن پس حزب گوران به همراه سایر احزاب به ویژه احزاب اسلامی به عنوان اپوزیسیون در داخل اقلیم عمل می کنند. مقالۀ حاضر با روش تحقیق توصیفی- تحلیلی به دنبال بررسی تحوّلات احزاب، دلایل انشعابات و اختلافات و فراز و نشیب های فعالیّت های احزاب اقلیم کردستان می باشد.

an analysis of the process of formation and transformation of iraqi kurdistan regional parties and their parliamentary activity

the country of iraq is made up of various ethnicities and religions, including the legacyof the disintegration of the ottoman empire. the north of iraq, which includes the kurds,has been in conflict with the government of this country since the formation of iraq, andin this direction, the kurd have started to establish various parties in order to achieve theirgoals and to organize and manage their region. saddam's attack on kuwait and thesubsequent kurdish rebellion led to the massacre and displacement of kurds by saddam,and finally, with the intervention of america and the creation of a no-fly zone, the kurdswere able to take over their areas. therefore, since 1992 the kurds held parliamentaryelections for the administration of the region, which have passed five terms so far. thus,from the 90s onwards, the main parties of the iraqi kurdistan region, namely thedemocratic party and the patriotic union, along with other parties, compete with eachother in the iraqi kurdistan region's electoral contests and also in the iraqi parliamentaryelections. the main competition was between the democratic party and the patrioticunion, but the patriotic union also suffered split in 2009 and the change party (goran)got separated from it. since then, the goran party along with other parties, especially theislamic parties, acts as the opposition in the region. the present article, employing thedescriptive-analytical research method, seeks to investigate the evolution of parties, thereasons for divisions and differences, and the ups and downs of the parties' activities inthe kurdistan region