واکاوی وضعیت موجود عناصر برنامه درسی فعالیت‌‌های فوق‌برنامه با رویکرد پیشگیری از آسیب‌‌های اجتماعی در دوره اول متوسطه

هدف پژوهش حاضر بررسی وضعیت موجود عناصر برنامه درسی فعالیت های فوق برنامه، به منظور طراحی و اعتباربخشی به الگوی مطلوب برنامه درسی فوق برنامه، با رویکرد پیشگیری از آسیب های اجتماعی در دوره اول متوسطه بود. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و با روش کیفی انجام شده است. جامعه آماری شامل سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، کتاب «راهکارنامه مسابقات فرهنگی و هنری»، کتاب «ندای رحمت»، بخشنامه های مربوط به فعالیت های فوق برنامه در آموزش و پرورش و دستورالعمل اجرایی کانون های فرهنگی و تربیتی بود. روش نمونه گیری، نمونه گیری ملاک محور بود. ابزار گردآوری داده ها چک لیست و فیش ها و یادداشت برداری از اسناد بالادستی بوده که روایی آنها با استفاده از نظرات متخصصان و اساتید سنجیده و تایید شد. بدین منظور فرایند سه مرحله ای: تقلیل یا تلخیص داده ها، عرضه یا نمایش داده ها و نتیجه گیری انجام شد. در نهایت نتایج بدست آمده در مورد وضعیت موجود عناصر برنامه درسی (هدف، محتوا، اجرا و ارزشیابی) فعالیت های فوق برنامه در دوره متوسطه اول گزارش شده و اهداف مشخص شده به صورت کلی وجزئی در حیطه های دانش، نگرش و مهارت در جداول جداگانه گزارش شدند. واکاوی وضعیت موجود عناصر برنامه های درسی فوق برنامه در نظام آموزشی می تواند در راستای ایجاد وضعیت مطلوب و برنامه ریزی جهت رفع نیازها، نقص ها و کمبودها و کم کردن فاصله بین وضعیت موجود و مطلوب و پر کردن شکاف ایجاد شده، مورد بحث و بررسی و بهره برداری متخصصین قرار گیرد.

an analysis of the current status of curricular elements of extracurricular activities with a social harm prevention approach in the first secondary education cycle

the present study aims to examine the current status of the curricular elements of extracurricular activities, with the goal of designing and validating an optimal model of the extracurricular curriculum using a social harm prevention approach in the first secondary education cycle. the research methodology is descriptive&-analytical and is conducted qualitatively. the statistical population includes the fundamental transformation document of education and training, the national curriculum of the islamic republic of iran, the book recommendations for cultural and artistic competitions, the book nidā-yi raḥmat (call of mercy), the circulars related to extracurricular activities in the education and training organization, and the executive guidelines for cultural and educational centers. the sampling method was criterion-based sampling. the data collection instruments comprised a checklist, index cards, and memo-taking from upstream documents, whose validity was assessed and confirmed based on the opinions of experts and faculty members. to this end, a three-stage process was performed: data reduction or summarization, data display, and conclusion drawing. ultimately, the results obtained regarding the current status of curricular elements (objectives, content, implementation, and evaluation) of extracurricular activities in the first secondary education cycle were reported, and the specified objectives were detailed in the cognitive, attitudinal, and skill domains in separate tables. an analysis of the current status of curricular elements of extracurricular programs in the educational system can serve specialists in creating an optimal situation and planning to address needs, deficiencies, and gaps, thereby reducing the distance between the current and desired states and filling the created gap.