نقد و بررسی اشکالات آیت‌الله سید محمد حسین حسینی طهرانی و جعفر سبحانی بر نظریه قبض و بسط عبدالکریم سروش

علم و دین و ارتباط آن دو از موضوع های مهم و جدید فلسفه و الهیات در جهان است، که برطبق دسته بندی مشهوری که مورد توافق بسیاری از اندیشمندان است، در چهار قسم تعارض، تمایز، تعامل و وحدت قابل طبقه بندی است. هنگامی که تعارض میان پیشرفت های علمی و نتایج تحقیقات تجربی با ظواهر کتاب مقدس انجیل و تورات معلوم شد، کسانی به فکر افتادند که راهی برای حل این تعارض پیدا کنند، برخی این دیدگاه را بیان کردند که باید فهممان را درباره دین و کتاب مقدس اصلاح کنیم، یا عالم چیزهایی را اثبات کرده است که قابل نقض نیست پس آنچه ما از کتاب مقدس می فهمیم درست نبوده است. این نظریه به روش ها و گونه های مختلف نمایان شد و بالاخره موج آن به سایر مناطق و ادیان از جمله کشورهای اسلامی رسید و روشنفکران مسلمان هم به پیروی از آنان به این باور رسیدند که ما هم باید فهممان را در مورد دین عوض کنیم. نظریه قبض و بسط تئوریک شریعت، نظریه ای در معرفت شناسی دینی است که بر اساس آن معرفت دینی به عنوان یک معرفت بشری، هماهنگ با دیگر معارف بشری که متحول می شوند در اثر تحول آن ها معرفت دینی هم متحول و دچار قبض و بسط می شود. که این نظریه مورد ارزیابی و نقد بسیاری از اندیشمندان و روشنفکران دینی از جمله سید محمد حسین حسینی طهرانی و جعفر سبحانی قرار گرفته است. مقاله درصدد است تا به تحلیل و تفهیم اراء و نظریات نقدی ایشان بر رای عبدالکریم سروش در ارتباط با تئوری علم و دین، و اینکه چگونه میتوان گفت در نقدهای وارده بر ارزیابی عبدالکریم سروش از نظریه علم و دین وحدت رویه ای وجود دارد؟ بپردازد. روش تحقیق هرمنوتیکی و مبتنی بر تفسیر، اعم از مولف باور، متن محور و مفسرنگر و با تکیه بر منابع دست اول در باب آراء و نظریات عبدالکریم سروش در ارتباط با نظریه علم و دین و ارزیابی و نقد دیگراندیشمندان در این دو حوزه مطرح شده در این تحقیق بوده و روش گردآوری، اطلاعات کتابخانه ای و ابزار آن فیش برداری همراه با تجزیه و تحلیل اطلاعات علی- معلولی و به صورت روش کیفی است.