خوانش رویکردهای شیوع کرونا از نگاه اقشار اجتماعی در نسبت با تاب‌آوری اجتماعی

انسان در طول تاریخ در مواجهه با پدیده‌های طبیعی، تفاسیر گوناگونی ارائه داده است. در این تفاسیر تلاش شده تا به چرایی و عوامل شکل‌گیری مخاطره ها و رویدادها و سوانح و بحران‌های پیش آمده پاسخ داده شود. این عوامل را در یک تقسیم‌بندی کلی می‌توان در چهار گروه جای داد: الف) عوامل مرتبط با فرد انسانی، ب) عوامل مرتبط با جامعه انسانی، ج) عوامل و قوانین طبیعی و د) عوامل ماورءالطبیعی. جامعة ایرانی، رویکردهای مختلفی را نسبت به همه­گیری کووید-19 اتخاذ کرد؛ به‌ گونه‌ای که می‌توان هر سه لایه و رویکرد را با قوت و ضعف در جامعة ایران پی گرفت. مقاله حاضر به ‌دنبال بررسی و خوانش ترکیب رویکردهای موجود به شیوع کرونا در ایران در دوران شیوع است. برای پاسخ به این مسئله از روش تحلیل ثانویه و از داده‌های موج سوم پیمایش نگرش مردم تهران به ویروس کرونا استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که نگاه مردم به شیوع کرونا، عمدتاً نگاه الهیاتی و تقدیرگرایانه نیست. بیشتر شهروندان تهرانی، عامل شیوع و گسترش کرونا را به عامل انسانی و نهادی نسبت داده‌اند؛ همچنین جامعه ایران در مواقع بحرانی، توان بالای تاب آوری را نشان می­دهد و تمایل به تداوم دارد تا گسست.

interprating social strata's approaches to the prevalence of covid-19 in relation to social resilience

throughout history, humans have offered various interpretations ofnatural phenomena that impact social life, some of which haveescalated into social issues. these interpretations aim to explain thecauses and factors behind hazards, events, disasters, and crises. thesefactors can be broadly categorized into four groups: a) individualhuman factors, b) societal human factors, c) natural laws, and d)supernatural factors. the sociology of disaster identifies threetheoretical approaches to hazards in society: first, hazards as acts ofgod and the result of divine will; second, as acts of nature and theresult of natural laws; and third, as social processes and the outcomeof intended or unintended individual, group, and institutional actions.each approach examines hazards from a distinct perspective, explorestheir causes, and proposes different solutions for prevention. with theemergence of covid-19 in iran in february 2020, iranian societyadopted various approaches to this pandemic as a serious hazard, withall three approaches observable to varying degrees. this article seeksto examine and interpret the combination of existing approaches to thespread of covid-19 in iran during its prevalence. using secondaryanalysis and data from the third wave of the tehran residents’ attitudes survey toward covid-19, the findings indicate that thepublic’s view of the pandemic is predominantly neither theologicalnor fatalistic. most tehran residents (63.3%) attributed the spread ofcovid-19 to human and institutional factors, emphasizing the role ofcitizens’ behavior, organizations, institutions, and powerful countries.approximately 23.7% viewed it as a result of natural factors, whileonly 13% considered it divine wrath. notably, these approaches variedsignificantly across social strata. women, more than men, tended touphold traditional views, attributing a greater role to divine wrath.significant differences in approaches to covid-19 were also foundbased on other background variables such as age, marital status,employment status, education level, and residential area. the conceptof social resilience is employed to explain societal continuity ordisruption, demonstrating that iranian society exhibits high resilienceduring crises, favoring continuity over collapse