شناسایی نشانگرهای گفتمانی قدرت و عدم قدرت در گفتمان دادگاه‌های کیفری ایران

زبان شناسی حقوقی به عنوان علمی نوپا و موثر در واکاوی گفتمان نوشتاری و گفتاری در پرونده‌های دادگاه و تسهیل روند دادرسی کارساز بوده، شاخه‌ای از زبان‌شناسی کاربردی است که در تحلیل گفتمان عوامل دادگاه و کشف ساختار و سبک سخن در مستندات دادگاه، محققان را یاری می‌رساند. پژوهش حاضر، تحلیل مکالمات قضات و متهمان دادگاه‌های کیفری ایران را با توجه به نظریۀ قدرت و عدم قدرت انجام داده است. روش پژوهش، ترکیبی و از نوع کمّی‌ و کیفی است. سوال اصلی درباره کشف بسامد الگوهای گفتاری قضات و متهمان در 29 پرونده معروف و شناخته شده است. تحلیل این الگوها در مکالمات قضات و متهمان از منظر زبان شناسی حقوقی، موضوع این پژوهش بوده است. داده های این مطالعه از مکالمات دادگاه در درگاه آپارات جمع آوری شد. تحلیل کیفی داده‌ها و تحلیل استنباطی انجام شد. نتایج این پژوهش درباره متغیر «قدرت» نشان داد که از میان شاخص های مقولۀ قدرت، قضات در بهره گیری از دو شاخص «استفاده از جمله های القایی، سوالات هدایتگر و بسته» و «استفاده از جمله های امری» دارای اختلاف معنا دار با متهمان بودند. در مقوله عدم قدرت مشخص شد که متهمان در استفاده از تمامی شاخص ها، به ‌جز شاخص «ارجاع به منبع قدرت»، دارای اختلاف معنادار با قضات بودند. نتایج این پژوهش در تربیت قضات قبل و در حین خدمت منجر به افزایش دانش زبان شناسی و تحلیل گفتمان آنها می گردد.

identifying discourse markers of power and powerlessness in the discourse of iran's criminal courts

forensic linguistics, as an emerging and impactful discipline, plays acrucial role in analyzing written and spoken discourse in court casesand facilitating judicial processes, from investigation and case filing tosentencing. as a branch of applied linguistics, it assists researchers inanalyzing the discourse of court actors and uncovering the structureand style of courtroom documentation. the present study examines theconversations between judges and defendants in iran's criminal courtsthrough the lens of the theory of power and powerlessness(aghagolzadeh, 2012; gibbons, 1994, 2003). the research employs amixed-method approach, combining quantitative and qualitativetechniques. the primary research question focuses on identifying thefrequency of speech patterns of judges and defendants in 29 wellknownand prominent cases. the analysis of these patterns in theconversations between judges and defendants, from the perspective offorensic linguistics, constitutes the core of this study. data werecollected from courtroom conversations available on the aparatplatform and transcribed. qualitative analysis involved calculating thefrequency and percentage of discourse components used by judges anddefendants, while inferential analysis compared their discourse todetect significant differences using the chi-square statistical test,following the assessment of data reliability and validity. regarding thevariable power, the findings revealed that among the indicators of power, judges demonstrated a statistically significant difference fromdefendants in the use of two markers: use of suggestive sentences,leading and closed questions and use of imperative sentences. in thecategory of powerlessness, defendants showed a significant differencefrom judges in all indicators except reference to a source of power.the results of this study can enhance judges' training, both pre-serviceand in-service, by improving their knowledge of linguistics anddiscourse analysis