سپاه خدمات اجتماعی زنان روستایی در دوران محمدرضاشاه

پس از انقلاب سفید با استفاده از روشی انقلابی و به‌منظور گسترش بهداشت و حل مشکلات مربوط به تامین بهداشت و درمان روستاییان کشور، تشکیلاتی با عنوان سازمان سپاه بهداشت ایجاد شد. این سازمان عرضه‌کننده خدمات بهداشتی  درمانی، با به‌کارگیری منابع ذی‌قیمت اقتصادی و نیروی انسانی متخصص به ارزیابی مستمر نیاز داشت تا از اتلاف این منابع جلوگیری شود. از طرفی با توجه به اهداف سازمانی این واحد که ارتقای سلامت مهم‌ترین هدف آن اعلام شده بود، ضرورت وجودی و لزوم بررسی عملکرد آن بیشتر احساس می‌شد. سپاه خدمات اجتماعی زنان روستایی از زیرمجموعه‌های این برنامه کلان بود که با توجه به خلا مطالعاتی درباره این موضوع، پژوهش حاضر در صدد است با تمرکز بر ساختار، تشکیلات و اقدامات سپاه مذکور، علاوه بر شناسایی و بررسی چگونگی استقرار و تعامل اهالی روستا با دختران سپاه بهداشت، با روش توصیفی تحلیلی و استفاده از شیوه مطالعات کتابخانه‌ای، به تجزیه و تحلیل فرایند تشکیلاتی آن بپردازد. ضمن آنکه به نتایج حاصل از فعالیت‌های سپاه مذکور در جامعه روستایی و تاثیراتی که بر نظام سلامت و بهداشت جامعه ‌نهاده، دست یابد. دستاورد پژوهش حاکی است روستاییان با توجه به شناختی که از فعالیت سپاهیان بهداشت داشتند، بدون مخالفت پذیرای دختران سپاهی بهداشت در مراکز بهداشتی روستاها شدند. زنان روستایی نیز با اعتماد به کار دختران سپاهی، جذب آنان شدند. بین زنان روستایی و دختران سپاهی روابطی برقرار شد که آثار آن در بهداری‌های روستا، تنظیم خانواده و صدور شناسنامه‌های بهداشتی و دیگر کوشش‌ها نمایان شد.

rural women's social service corps during the era of mohammad reza shah

after the white revolution, using the revolutionary method to spread health and solve the problems related to the health and treatment of the rural people of the country, an organization was created under the name of the health army organization. this healthcare service provider organization, using valuable economic resources and expert human resources, needs continuously to prevent these resources. on the other hand, according to the organization to improve this unit, its most important goal was announced, and the need to exist and check its performance was felt more. the rural women's social corps was a subset of this big program, and considering this issue, the present study aims to examine the structure, composition, and organization of the corps, in addition, to the diagnosis and evaluation of rural services with girls. the health corps analyzes its formation process with the descriptive-analytical method and the use of library studies. it reaches the results of the activities of the group of rural associations and the effects that are institutionalized on the system and the health of the society. the research report indicates that the villagers, due to their knowledge of the activities of the health corps, visited the village health centers without opposition from the girls of the health corps. the rural women were also attracted by trusting the work of the corps girls. relationships continued between rural women and army girls, the effects of which were discussed in village health centers, family planning, issuing health certificates, and other efforts.