بررسی عوامل موثر بر سرمایه‌گذاری تجار مشهد در پرورش گوسفند قره‌گل در روستاهای سرخس دوره پهلوی

گوسفندداری شغل اصلی عشایر و برخی از روستائیان ایران بود. پوست از مهمترین محصولات دامی و از کالاهای مهم صادراتی دوره قاجار بود. یکی از مرغوب‌ترین نوع پوست‌ها از گوسفند قره‌گل در سرخس به دست می آمد. جایی که گوسفندداری با هدف تولید پوست‌های گران‌قیمت انجام می‌گرفت. عوامل متعدد داخلی و خارجی باعث رونق گرفتن پرورش نژاد قره‌گل در سرخس شد. علاوه بر بومیان، تجار پوست نظیر کوزه‌کنانی، کارزانی، امین التجاری و برخی تجار جدیدالاسلام نظیر برادران امین‌اف، ابراهیم آقایی‌اف وارد این حوزه شدند. این پژوهش با هدف پاسخ دادن به این سئوالات است که عوامل داخلی و خارجی موثر بر توجه تجار مشهد به پرورش گوسفند قره‌گل در روستاهای سرخس در دوره پهلوی چه بود؟. این پژوهش به شیوه مطالعات کتابخانه‌ای و به صورت توصیفی انجام گرفت. اسناد و مدارک نشان داد انقلاب 1917م. روسیه باعث انتقال حوزه جغرافیای پرورش گوسفند قره‌گل از بخارا به سرخس و شمال افغانستان شد. دولتی شدن تجارت افغانستان در سال 1310ش. باعث محرومیت تجار ایرانی از منافع این تجارت و گرایش به پرورش گوسفند قره‌گل شد. رونق گرفتن بازار پوست در آلمان، انگلستان و آمریکا باعث توجه تجار مهمی چون کوزه‌کنانی، کازرانی و برادران امین‌اف، آقائی‌اف و برخی از بومیان سرخس به پرورش نژاد قره‌گل شد.

investigating factors influencing the investment of mashhad merchants in karakul sheep farming in sarakhs villages during the pahlavi era

sheep herding was the main occupation of nomads and some rural dwellers in iran. wool was one of the most important livestock products and a significant export commodity during the qajar era. one of the finest types of wool originated from karakul sheep in sarakhs, where sheep farming was primarily conducted for the production of high priced pelts. numerous internal and external factors contributed to the flourishing of karakul sheep breeding in sarakhs. in addition to the locals, wool merchants like kouzekonani, kazarani, amin ol tajari, and some newly converted merchants such as the aminaf brothers and ebrahim aghaiaf entered this sector. this study aims to address the following questions: what internal and external factors influenced the focus on karakul sheep breeding in sarakhs? what role did the merchants of mashhad play in the proliferation of karakul sheep and the production of lamb pelts? what were the causes of the decline and stagnation of this breed during the pahlavi era? this research was conducted through library studies and in a descriptive manner. records and documents indicate that the 1917 russian revolution led to the transfer of the geographical area for breeding karakul sheep from bukhara to sarakhs and northern afghanistan. the nationalization of afghan trade in 1931 deprived iranian merchants of the benefits of this trade, prompting a shift towards karakul sheep farming. the booming pelts market in germany, england, and america attracted prominent merchants such as kouzekonani, kazarani, the aminaf brothers, aghaiaf, and some locals in sarakhs to engage in the breeding of karakul sheep. this trend declined after september 1941. a reduction in the quality of lamb pelts, decreased exports, a lack of merchant investment, and outdated production methods contributed to the stagnation of karakul sheep farming in the late pahlavi era.