بررسی نقش کلیسا در ارتقاء زندگی روستانشینان ارمنی ایران با تکیه بر روستاهای ولایات آذربایجان و اصفهان در دوره قاجار

کلیسا به‌عنوان نماد هویت فرهنگی و مذهبی ارمنیان، نقش کلیدی در حفظ زبان، فرهنگ، سنت‌ها و تداوم حیات روستاییان ارمنی در ایران ایفا کرده است. این نهاد، علاوه بر تامین نیازهای مذهبی و برگزاری آیین‌های خاص، به‌عنوان مرکزی اجتماعی، آموزشی و حمایتی نیز عمل می‌کرد. روحانیون کلیسا به‌عنوان راهنمایان معنوی و مشاوران اجتماعی به روستاییان در مواجهه با مسائل مختلف یاری می‌رساندند. این ارتباط نزدیک میان کلیسا و جامعه ارمنی موجب شد تا روستاییان ارمنی بتوانند هویت خود را حفظ کرده و در برابر چالش‌ها و بحران‌های گوناگون مقاومت نمایند. این پژوهش درصدد است با رویکردی توصیفی-تحلیلی به پرسش‌های زیر پاسخ دهد: 1- کلیسا چه نقشی در تداوم زندگی روستاییان ارمنی در ایران ایفا کرده است؟ 2- روستاییان ارمنی چه نقش و کارکردی در جامعه ایران بر عهده داشته‌اند؟یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که کلیسا به‌عنوان نهادی دینی در مسیحیت، یگانه عامل پیونددهنده روستاییان ارمنی و همچنین واسطه ارتباطات آنان با حکومت ایران بوده است. در دوره‌های مختلف، علی‌رغم ضعف ساختاری و نظارتی حکومت مرکزی، اربابان و حکام محلی در ولایت‌های آذربایجان و اصفهان به استثمار و چپاول دارایی‌های روستاییان ارمنی می‌پرداختند. کلیسا، به‌منظور بهبود شرایط زندگی و تداوم حیات روستاییان ارمنی در این مناطق، سیاست‌های خاصی را به اجرا می‌گذاشت. این سیاست‌ها با هدف ایجاد همزیستی پایدار میان مسلمانان و مسیحیان پی‌ریزی شده بود و جلب حمایت حکومت‌های ایرانی را نیز در نظر داشت.

investigating the role of the church in enhancing the lives of armenian villagers in iran، with a focus on the villages of azerbaijan and isfahan provinces during the qajar era

the church، as a symbol of the cultural and religious identity of armenians، played a crucial role in preserving the language، culture، traditions، and continuity of life for armenian villagers in iran. this institution not only fulfilled religious needs and organized special ceremonies but also functioned as a social، educational، and supportive center. clergy members of the church acted as spiritual guides and social advisors، aiding the villagers in addressing various challenges. this close connection between the church and the armenian community allowed villagers to maintain their identity and endure challenges and crises. this study aims، through a descriptive-analytical approach، to answer the following questions:1- what role did the church play in the continuity of armenian rural life in iran? 2- what role and function did armenian villagers have within iranian society? the findings of this research suggest that the church، as a religious institution within christianity، was the sole unifying factor among armenian villagers and served as a mediator between them and the iranian government. throughout different periods، despite the structural and supervisory weaknesses of the central government، local landlords and rulers exploited and plundered the properties of armenian villagers in the provinces of azerbaijan and isfahan. to improve living conditions and ensure the survival of armenian villagers in these regions، the church implemented specific policies. these policies were designed to foster sustainable coexistence between muslims and christians while also ensuring the support of iranian governments.