واکاوی نقش خوانین سرپنج در تاسیس و گسترش ئِاش(طاحونه) روستای سربندان

مطالعه نقش خوانین و حاکمان روستاها در توسعه اقدامات عمرانی و آبادانی، به‌ویژه ساخت طاحونه یا آسیاب آبی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این جستار به بررسی نقش خوانین سرپنج در تاسیس و گسترش طاحونه‌ها در روستای سربندان اختصاص دارد. در این تحقیق تبیین می‌شود که خوانین سرپنج با درک صحیح از شاخصه‌های آبادانی و عمرانی، در جهت رشد اقتصادی و اجتماعی-فرهنگی روستا با یکدیگر مشارکت داشته‌اند. روش‌شناسی این پژوهش کیفی بوده و به طور خاص از روش مردم‌نگاری برای انجام عملیات میدانی و فرایند جمع‌آوری اطلاعات بهره گرفته شده است. یافته‌های این پژوهش حاصل مشاهدات و مصاحبه با 16 نفر از اهالی بومی روستای سربندان در سال‌های 1399 تا 1401 است. این مطالعه که با رویکرد سرمایه اجتماعی در توسعه روستایی انجام شده است، نشان می‌دهد طاحونه به عنوان یک سازه آبی، از سویی در عرصه معماری سنتی، نقش و کاربردی داشته که معرف بخشی از آثار تاریخی این روستا بوده است. از سوی دیگر، طاحونه در مصادیق فرهنگی (مانند ضرب‌المثل‌ها) نیز متجلی شده است. در نتیجه، می‌توان گفت خوانین سرپنج با افزایش سرمایه اجتماعی (شامل مشارکت، اعتماد و انسجام اجتماعی) توانسته‌اند به رشد و توسعه عمرانی روستا کمک کنند.

an analysis of the role of the khans of sarpanj in the establishment and development of the mill (tahun) of sarbandan village

the study of the role of the khans and rulers of villages in the development of development and prosperity measures، including the construction of the tahuneh or، in common parlance، the water mill، has been of great importance. therefore، this article examines the role of the khans of sarpanj in the establishment and development of the tahuneh in the village of sarbandan. this research explains that the khans of sarpanj، with a correct understanding of the development and prosperity indicators، contributed to the economic، socio-cultural growth of the village. in this research، qualitative methodology، and specifically the ethnographic method، was used to conduct the research operations and the entire fieldwork process. the findings of this research were the result of observations and interviews with 16 indigenous people of the village of sarbandan in the years 1399 to 1401. this study، which was conducted with the approach of social capital in rural development، shows that tahuneh as a water structure has been a part of the historical monuments of this village in terms of its role and application in the field of traditional architecture. on the other hand، it is manifested in cultural examples (proverbs). as a result، it can be said that the khanin sarpanj were able to grow and develop the village by increasing social capital (participation، trust and social cohesion).