گونه‌شناسی کارکردهای(پنهان) خانه انصاف کرمان در حل مشکلات روستا (1357- 1342)

نظام اجتماعی روستا از زمان های گذشته بر جمع گرایی استوار بوده است. در این نوع زندگی اجتماعی، بزرگان قوم از اعتبار و منزلت والایی برخوردار بودند. در هر روستا چند نفر از افراد مسن که در راس قوم یا طایفه بزرگی قرار داشتند، به‌عنوان ریش سفیدان روستا شناخته می شدند و بسیاری از مشکلات روستاییان به‌وسیله این افراد حلّ‌وفصل می شد، اما پس از انقلاب سفید، دولت در صدد برآمد تا بر نقش خود در امور روستاها بیفزاید؛ بنابراین، اصل نهم انقلاب با عنوان خانه انصاف مطرح شد که در تاریخ تشکیلات قضایی ایران معاصر نقطه عطف مهمی محسوب می شود، چرا که دولت در ایجاد خانه انصاف، ضمن حفظ ساختار سنتی روستاها و حل مشکلات از طریق افرادی که مورد تایید روستاییان بودند (اعضای خانه انصاف)، سعی داشت به لحاظ بوروکراسی اداری با تاسیس نهاد جدید بر اهمیت اصلاحات در کشور تاکید بیشتری داشته باشد؛ لذا بررسی عملکرد آن‌ها و تاثیری که بر نظام قضایی روستاها داشتند، بسیار حائز اهمیت است. پژوهش پیشِ رو، در صدد است تا با استفاده از منابع کتابخانه ای و اسنادی این دوره، با به‌کارگیری روش توصیفی تحلیلی کارکردهای نهاد خانه انصاف را در حلّ‌وفصل مشکلات روستاییان بررسی کند. دستاوردهای پژوهش نشان می دهند که هرچند این نهاد تازه‌تاسیس در رفع پاره‌ای از مشکلات موثر عمل کرد، اما به‌دلیل نبودِ نظارت دقیق بر عملکرد اعضا از سوی ناظران و وجود مشکلات عدیده در روستاها، در بسیاری موارد قادر به حل امور نبود و کارکردهای اصلی (اجرای عدالت) آن عملی نشد.

etiology of the (hidden) functions of kerman's house of justice in solving village problems (1963- 1979)

the social system of the village has been based on collectivism since the past. in this type of social life, the elders of the tribe had high prestige and dignity. in each village, a few elderly people who were at the head of a large tribe or clan were known as village elders, and many of the villagers' problems were solved by these people. but after the white revolution, the government tried to increase its role in rural affairs; therefore, the ninth principle of the revolution was proposed under the title of the house of justice, which is considered an important milestone in the history of the judicial system of contemporary iran, because the government, in creating the house of justice, while maintaining the traditional structure of villages and solving problems through people approved by the villagers (members house of justice), tried to put more emphasis on the importance of reforms in the country by establishing a new institution in terms of administrative bureaucracy. therefore, it is very important to examine their performance and the effect they had on the judicial system of the villages. the upcoming research is trying to use the library and documentary resources of this period, by using the descriptive-analytical method, to examine the functions of the house of justice institution in solving the problems of the villagers. the results of the research show that although this newly established institution was effective in solving some of the problems, but due to the lack of strict monitoring of the performance of the members by the supervisors, the existence of many problems in the villages, the house of justice institution is not able to solve the issues in many cases. it did not exist and its main functions (implementing justice) were not implemented.