بررسی و معرفی نسخه‌های خطی کتاب «المسترشد فی الامامه»

«اَلْمُسْتَرشَدُ فِی الاِمامَة» کتابی است پیرامون امامت و خلافت پس از پیامبر(ص)، منسوب به ابوجعفر محمدبن جریر ابن‌رستم ابن‌یزید الطبری‌الآملی الامامی، که از عالمان دینی و متکلمان امامیه در اواخر قرن سوم و اوایل قرن چهارم قمری دانسته شده است. این اثر کلامی تاریخی، در صدد اثبات امامت علی(ع) است و در این میان به بیان احادیثی از رسول خدا(ص) و مطاعن خلفا و عدم شایستگی آنان برای امامت می‌پردازد؛ که از لحاظ تاریخی، دارای اهمیت ویژه‌ای است؛ زیرا برخی نقل‌های تاریخی از منابع مفقود در آن دیده می‌شود. در پژوهش حاضر، ضمن معرفی اجمالی کتاب، به فهرست و بررسی نسخ خطی این اثر پرداخته شده؛ و ضمن آن، به برخی نکات این نسخ، و نیز تجزیه و تحلیل بعضی از داده‌های نسخه‌های خطی، توجه گشته است. نتیجه بررسی‌ها از این قرار است: با توجه به شواهد و قرائن ده نسخه موجود از این اثر، که متعلق به قرن 11 تا 14 قمری هستند، می‌توان گفت که همۀ این نسخه‌ها، منشا واحد دارند؛ بنابراین یک نسخه یا حداکثر دو نسخه محسوب خواهند شد. همچنین، به نظر می‌رسد که تالیف کتابی که المسترشد خوانده می‌شود، بومی منطقه ایران و طبرستان نبوده است؛ و احتمالاً در دوران مجلسی، نسخه کتاب از مناطق دیگر به داخل ایران منتقل شده است.