صله رحم و تاثیر آن بر روحیه فردی از منظر متون دینی و روان‌شناسی اخلاق

صله رحم در منظومه ارزشی اسلام، جایگاهی فراتر از یک رفتار اجتماعی دارد و به‌عنوان یکی از راهکارهای موثر در رشد اخلاقی، آرامش روانی و معناجویی در زندگی فردی معرفی شده است. آموزه‌های امام سجاد (ع) به‌ویژه در صحیفه سجادیه، و سایر متون اصیل دینی، بر این معنا دلالت دارند که ارتباط با خویشاوندان نه‌فقط یک فضیلت اخلاقی، بلکه وسیله‌ای برای تقرب به خداوند و سلامت روانی انسان است.پژوهش حاضر با هدف بررسی تحلیلی تاثیر صله رحم بر روحیه فردی، و با تکیه بر منابع قرآنی و حدیثی، به شیوه توصیفی‌‌تحلیلی و با رویکرد میان‌رشته‌ای انجام شده است. در این راستا، شش محور اصلی شامل ابعاد عبادی و اخلاقی صله رحم، نقش آن در تقویت احساس تعلق، امنیت روانی، تربیت اخلاقی، شکل‌گیری هویت، و معنا در زندگی مورد بررسی قرار گرفت.یافته‌ها نشان داد که صله رحم در بستر آموزه‌های اسلامی، کارکردهایی فراتر از تعاملات اجتماعی دارد و می‌تواند به‌عنوان ابزاری موثر در کاهش اضطراب، افزایش احساس رضایت، رشد شخصیت اخلاقی و معنوی، و تقویت سرمایه روانی فرد شناخته شود. همچنین تحلیل روایات امام سجاد (ع) نشان داد که آن حضرت صله رحم را وسیله‌ای برای تلطیف روابط، تمرین فروتنی، و تعالی روح معرفی می‌کند.این پژوهش با تکیه بر تحلیل‌های تلفیقی از منابع دینی و روان‌شناسی فردی، صله رحم را نه‌فقط به‌عنوان یک توصیه دینی، بلکه به‌مثابه راهبردی موثر در ارتقاء سلامت روان فردی در دنیای مدرن بازخوانی کرده است.

kinship ties and its impact on individual morale: a study from the perspective of religious texts and moral psychology

in the value system of islam, kinship ties have a place beyond a social behavior and have been introduced as one of the effective strategies for moral development, psychological peace, and the search for meaning in individual life. the teachings of imam sajjad (as), especially in sahifa sajjadiyah, and other authentic religious texts, imply that relationships with relatives are not only a moral virtue, but also a means of approaching god and human mental health. the present study aims to analyze the impact of kinship ties on individual morale, and based on quranic and hadith sources, it was conducted in a descriptive-analytical manner and with an interdisciplinary approach. in this regard, six main axes were examined, including the worshipful and moral dimensions of kinship ties, its role in strengthening the sense of belonging, psychological security, moral education, identity formation, and meaning in life. the findings showed that kinship ties, in the context of islamic teachings, have functions beyond social interactions and can be recognized as an effective tool in reducing anxiety, increasing feelings of satisfaction, developing moral and spiritual character, and strengthening an individual's psychological capital. also, analysis of the narrations of imam sajjad (as) showed that he introduced kinship ties as a means of softening relationships, practicing humility, and elevating the soul. this research, relying on integrated analyses of religious sources and individual psychology, has reinterpreted the bond of kinship not only as a religious recommendation, but also as an effective strategy for promoting individual mental health in the modern world.