تحلیل شواهد تاریخی ناظر به استفاده از ظرفیت وراثت، نَسَب و شرافت خاندانی؛ نقبی بر زیارت وارث

شرافت خاندانی و افتخار و تفاخر به نَسَب از ظرفیت‌های مهم اجتماعی، اعتقادی و سیاسی در ملل و جوامع بوده و به ویژه شناخت نَسب همواره در طول تاریخ، مرکز توجهِ وجدان اجتماعی عرب بود. در نظام اجتماعی صدر اسلام، امتیاز فردی و قبیله‌ای نسبت به دیگران مرهون شرافت خاندانی آن‌ها بود. استفاده از این ظرفیت توسط ائمه (ع) با توجه به شناختی که نسبت به افکار عمومی عصر خویش داشتند صورت می‌گرفت و همین، ضرورت و اهمیتِ پرداختن به این مساله را برمی‌تابد. تحقیق حاضر به روش توصیفی و تحلیلی با هدف ارائه تصویر صحیحی از کاربست ظرفیت شرافت خاندانی در اثبات حقانیت در قالب «زیارت وارث» توسط اهل بیت (ع) انجام می‌گیرد. این پژوهه در صدد پاسخ به این پرسش است که شواهد تاریخی ناظر به استفاده از ظرفیت نَسب، توسط اهل بیت (ع) با تمرکز بر زیارت وارث چگونه تحلیل می‌شود. بر اساس یافته‌ها، استفاده پیامبر (ص) از ظرفیت نَسَب به هنگام ارسال نامه‌ به نجاشی جهت معرفی جعفر بن ابیطالب، استناد حضرت زهرا (س) به نَسَب خویش در خطبه‌های مقابل غاصبان خلافت و فدک، استفاده از ظرفیت شرافت خاندانی توسط حسنین علیهما السلام با انتساب خویش به فاطمة (س) در بزنگاه صلح و قیام از جمله شواهد تاریخی بر استفاده از ظرفیت وراثت و شرافت خاندانی است که موید مفاهیم «زیارت وارث» است. کاربرد اصطلاحات ناظر به شرافت نَسَب در ادعیه، زیارات و رجزخوانی های اهل بیت(ع) پاسخی به افکار عمومی زمانه خویش بوده و در تنافی با آیه «انَّ اکرَمَکُم عِندَاللهِ اتقَیکُم» نیست.

analysis of historical evidence regarding the use of inheritance capacity, lineage, and familial nobility; focused on the ziyārat al-wārith

family honor and pride in lineage have been important social, ideological, and political capacities in nations and societies, and especially the recognition of lineage has always been the center of attention of the arab social conscience throughout history. in the early islamic social system, individual and tribal privilege over others was due to their family honor. the use of this capacity by the imams (a.s.) although different in terms of the basis and conditions for relying on inheritance, but it was done with regard to the knowledge they had about the public opinion of their time, and this reflects the necessity and importance of addressing this issue. the present study is conducted using a descriptive and analytical method with the aim of presenting a correct picture of the application of the capacity of family honor in proving legitimacy in the form of the pilgrimage of the heir by the ahl al-bayt (a.s.) this study seeks to answer the question of how historical evidence regarding the use of lineage capacity by the ahl al-bayt (a.s.) and their associates is analyzed, focusing on the visit to the heir. based on the findings, the prophet (pbuh) used lineage capacity when sending a letter to negus to introduce jafar ibn abi talib, hazrat zahra (pbuh) invoked her lineage in sermons and conversations against the usurpers of the caliphate and fadak, the use of the capacity of family honor by the hasanin (pbuh) by attributing themselves to fatima (peace be upon them) for being the daughter of the prophet at the time of peace and uprising, and the emphasis of hazrat zainab (peace be upon her) in personal conversations and sermons on the connection of the lineage of imam hussein (pbuh) to the prophet (pbuh) are among the historical evidences of the use of the capacity of inheritance and family honor, which supports the concepts of pilgrimage of the heir. the use of terms referring to the honor of lineage in the prayers, pilgrimages, and praises of the ahl al-bayt (a.s.) was a response to the public opinion of their time and was'nt in contradiction with the verse «انَّ اکرَمَکُم عِندَاللهِ اتقَیکُم».