عملکرد خواص حزب علوی؛ پیش درآمدی بر پیروزی نبرد جَمل (مطالعه موردی: واکاوی تاریخی عملکرد ام سلمه)

ازدواج رسول خدا (ص) به اتکای مقام وحیانی «امهات المومنین» و نزول برخی آیات سورۀ احزاب در شان ایشان، از جایگاه خواصِ منزلتی در امت اسلام برخوردار بودند؛ آن‌گونه که می‌توانستند در معادلات سیاسی نقشی فعالانه به عهده گیرند. یکی از بازه‌های زمانی که در آن دو تن از همسران رسول خدا، عایشه و ام سلمه، وارد کنش و واکنش‌های سیاسی شدند، دوران خلافت امیرالمومنین(ع) بود. امام علی(ع) پس از تصدی خلافت، با کارشکنی گروهی به نام «ناکثین» روبه‌رو شد و در این کشاکش عایشه به تضعیف و ام سلمه به تقویت جبهۀ امام مسلمین پرداختند. بر این اساس، پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی در پاسخ به دو پرسش زیر سامان یافته است:- عملکرد ام سلمه در خصوص تقویت جبهۀ امام، معطوف به چه اقداماتی بود؟ - با عنایت به اینکه این اقدامات پیش از جنگ جمل رخ داد، بازخورد آن بر نتیجۀ جنگ جمل چه بود؟ام سلمه، در مقام یکی از نخبگان برجسته جهان اسلام، توانست با تمسک به راهبردهای متنوع، در برابر دعاوی عایشه و متحدانش، موضع گیری کند؛ آن‌گونه که واکنش این بانو، به عنوان پیش درآمدی بر پیروزی نبرد جمل، قابل تحلیل است. اقدامات ام سلمه سبب عدم همراهی بسیاری از مهاجران و انصار با ناکثین شد؛ ضمن آن که به بصیرت زایی در برخی مسلمانان نسبت به حقانیت امیرالمومنین(ع) انجامید.

the performance of gentlefolks of the ʿalavī party;prelude to the victory of the battle of jamel)case study: historical analysis of umm salmah performance (

the marriage of the messenger of allah (pbuh) according to the divine decree: ummahātul mu'minīn (mothers of the believers) and the revelation of some verses of surah al-aḥzāb in expressing their status, who enjoyed the status of prestigious gentlefolks in the islamic ummah was such that they could take an active role in political activities. one of the periods in which two of the wives of the messenger of allah (pbuh), āʾishah and umm salmah, entered into political action and reactions was during the caliphate of amīrul mu'minīn (as). after reaching the caliphate, imam ali (as) was faced with the disruption of a group called nākithīn, and in this conflict, āʾishah weakened and umm salmah strengthened the muslim imam. based on this, the current research is based on the analytical descriptive method in answering the following two questions: 1. umm salma's performance regarding the strengthening of imam's front was aimed at what actions? 2. given that these actions took place before the battle of jamal, what was its feedback on the outcome of the battle of jamal? umm salmah, as one of the prominent elites of the islamic world, against the claims of āʾishah and her allies, by adhering to the protest strategy based on the verses of the qur'an and historical events, sent a letter to the muhājirīn and the anṣār, which contained very important enlightening points, took a position to increase the understanding of the people of makkah and to send her son to support the imam (as). according to sources, umm salmah's actions caused many of the muhājirīn and the anṣār to not accompany nākithīn; at the same time, it led to the increase of insight about the truthfulness of amīrul mu'minīn (as) among some muslims.