مطالعۀ تطبیقی میزان انعکاس گزارش‌های تاریخی دربارۀ فاطمه زهرا(س) در صحاح سته و کتب اربعه

حضرت فاطمه(س) دختر پیامبر(ص)، همسر امام علی(ع) و یکی از شخصیت‌هایِ مورد توجهِ جهان اسلام است که سیر زندگانی ایشان، در کتب حدیثی اهل سنت و شیعه انعکاس داشته است. این مقاله، روایات دالّ بر تاریخ زندگانی ایشان طی زمان پیامبر(ص) در صحاح سته و کتب اربعه را با رویکرد روایی تاریخی، پژوهش کرده و پس از تحلیلِ مستنداتِ روایی تاریخیِ آن‌ها، بعد از گردآوری و طبقه‌بندی کلیه داده‌های جامع آماری (نه به‌صورت گزینشی و نمونه‌گیری) به این سوال پاسخ داده که: دیدگاه هر کدام از نویسندگانِ کتب سته و اربعه درباره شخصیت حضرت زهرا(س) در زمان پیامبر(ص) چیست؟ سپس به این نتیجه دست یافته که الف. دیدگاه کلی محدثان اهل سنت با شیعه، در نوع گزارش‌هایِ مربوط به زندگانی ایشان از جنبۀ فردی، خانوادگی و اجتماعی، متفات است؛ ب. بین محدثان اهل سنت نیز در بیان گزارش‌ها، تفاوت‌هایی وجود دارد که نشانگر دیدگاه متفاوت هر کدام از آنان است؛ ج. گزارش‌هایِ تاریخیِ مجموع صحاح سته، نسبت به کتب اربعه بیشتر است. د. گزارش‌های کتب سته اهل سنت، با برخی دیگر از صفات و فضایلی که از حضرت زهرا(س) نقل کرده‌اند، منافات دارد.

comparative study of the reflections of historical reports in the ṣiḥāḥ sittah and the kutub arbaʿh (the four books) regarding the lady fātimah zahrā (as)

her majesty, the lady fātimah (as), is the daughter of the messenger of allah (pbuh), spouse of imam ali (as), and one of the prominent individuals of interest in the world of islam whose course of life has been pronounced and reflected in the hadith books of the sunni and shia. this paper is a research of the narrations corresponding to the history of her life at the time of the prophet's living with an epochal recitation method and according to the books of the arba-ah and the ṣiḥāḥ sittah. furthermore, by collecting and categorizing the complete miscellany of statistical data — or otherwise, discarding the selective sampling method in this case — this essay attempts to answer the question: what is the viewpoint of every writer of the sittah and arbaʿh regarding the character of the saint fatemeh (as) at the time of the prophet (pbuh)? finally, it is revealed that first, the general outlook of the sunni narrators differs from that of the shia; and second, there are dissimilarities in the sayings of sunni narrators that attests to conflicting standpoints between them; third, there are more historical reports in the collection of the sehah setteh compared to the books of arbaʿh; lastly, the descriptions of the setteh books of the sunnis contradicts some of their other sayings about the attributes and virtues of the lady fātimah (as).