نقش وراثت در انتقال فرهنگ از منظر آموزه‌های اسلامی

یکی از ویژگی‌های مهم فرهنگ، انتقال است. فرهنگ همیشه از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود و در این میان ممکن است به تغییر و تحولاتی هم دچار شود. پرسش از عوامل انتقال فرهنگ می‌تواند متعدد باشد، اما آیا انتقال فرهنگ از طریق وراثت هم امکان‌پذیر است؟ این پرسش مهمی است که برخی محققان فرهنگ در جست‌وجوی پاسخ و ابعاد مختلف آن هستند. از گذشته‌های دور تاثیر وراثت در انتقال صفات و اخلاق مورد توجه انسان‌ها به‌خصوص ادیان و مذاهب بوده است. این تحقیق به روش تحلیل اسنادی و محتوای کیفی انجام گرفته است. در بخش اول، رابطۀ وراثت و محیط از نگاه علم ژنتیک و در بخش دوم دیدگاه آیات قرآن، روایات اسلامی و دانشمندان مسلمان در این زمینه بررسی شده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد‌ از نگاه علم ژنتیک و آموزه‌های اسلامی وراثت و محیط رابطۀ متقابل دارد و در انتقال اوصاف کمّی و کیفی به نسل‌های بعدی موثر است. برخی آموزه‌های اسلامی به‌طور خاص بر تاثیر بلندمدت محیط بر ژنتیک متمرکز شده است. همین اندازه از تایید تاثیر متقابل وراثت و فرهنگ در انتقال صفات کافی است که ژنتیک انسانی را به‌نوعی خزانۀ فرهنگ بشری بدانیم و برای آن در انتقال فرهنگ جایگاه ویژه‌ای قائل شویم. امکان انتقال فرهنگ از طریق ژنتیک می‌تواند برای مدیران فرهنگی توصیه‌های مفید و کاربردی داشته باشد.

the role of inheritance in the transmission of culture from the perspective of islamic teachings

one of the important features of the culture is transmission. culture is always passed down from generation to generation, and in the meantime it may change. the question of cultural transmission factors can include several factors, but is cultural transmission through inheritance also possible? this is an important question that some cultural researchers are looking for answers and its various dimensions. from ancient times, the effect of inheritance on the transmission of traits and morals has been considered by human beings, especially religions and sects. this research has been done by the method of documentary analysis and qualitative content analysis. in the first part, the relationship between heredity and environment from the perspective of genetics and in the second part, the views of quranic verses, islamic traditions and muslim scholars in this field are examined. the results of this study show that from the perspective of genetics and islamic teachings, heredity and environment are interrelated and are effective in transmitting quantitative and qualitative characteristics to future generations. some islamic teachings have specifically focused on the long-term impact of the environment on genetics. the same amount of acknowledgment of the interaction of heredity and culture in the transmission of traits is enough to consider human genetics as a kind of treasure trove of human culture and to give it a special place in the transmission of culture. the possibility of transmitting culture through genetics can be useful and practical advice for cultural managers.