تحلیل و بررسی شخصیت کاوۀ آهنگر بر مبنای نظریۀ اقتدار کاریزماتیک ماکس وبر (بررسی فرایند چرخش کاریزما در شاهنامۀ فردوسی)

در اندیشۀ اساطیری ایران باستان چرخش قدرت در دست شاهان با مفاهیمی مبتنی بر پیوندهای نژادی و خونی چون فرّه ایزدی توجیه می‌شد. امّا در شاهنامه شخصیت‌هایی چون ضحاک نیز وجود دارند که بدون برخورداری از این ویژگی به پادشاهی می‌رسیدند و یا دست کم برای مدت محدودی از محبوبیت برخوردار بودند. همچنین کاوۀ آهنگر که از شخصیت‌های مهم در شاهنامۀ فردوسی است و بدون برخوردار بودن از فرّه ایزدی در حافظۀ جمعی ایرانیان همواره به‌عنوان شخصیتی کاریزماتیک مطرح شده است. در همین راستا این جستار با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و الکترونیکی به تحلیل و بررسی موشکافانۀ کردارهایکاوۀ آهنگر در شاهنامۀ فردوسی و مطابقت با دیگر آثار تاریخی و حماسی ایران، کشف و شناسایی هوّیت اساطیری یا تاریخی کاوۀ آهنگر و بازگفت نقش‌ها و عملکرد‌های کاریزماتیک و آنتی‌کاریزماتیک او و دیگر شخصیت‌های مرتبط با او در شاهنامه پرداخته است و چنین نتیجه گرفته است که با ارائۀ خوانشی جدید از شاهنامه برمبنای نظریۀ اقتدار کاریزماتیک ماکس وبر، اگرچه کاوۀ آهنگر از ویژگی‌های یک شخصیت کاریزماتیک و محبوب برخوردار بود امّا او از مولفه‌های یک شخصیت دارای اقتدار کاریزماتیک برخوردار نبود؛ همچنین او تنها مبارزی با ساختار حکومت ضحّاک نبود بلکه می‌توانست فردی در مقابل جمشید و فریدون نیز باشد چرا که هدف کاوه از قیام تنها دست‌یابی و برپایی داد بود. در نتیجه کاوه شخصیتی آنتی‌کاریزما بر علیه هرگونه قدرت کاریزماتیک بود.

studying charisma rotation process in ferdowsi's shahnameh charismatic authority: analyzing kaveh the blacksmith's character in the light of marx weber's

in ancient iran's mythic frame of mind، power rotation in kings' hands was rationalized with concepts based on racial and blood bonds such as the light of god. however، in shahnameh، a character like zahhak became a king without possessing the privilege of the light of god. also، in the same epic، some characters became popular at least for a limited period without the grace of the light of god. as an important character in ferdowsi's epic، kaveh the blacksmith is known as a charismatic person in iranians' collective memory without enjoying the light of god. employing an analytic-descriptive approach and benefitting from the library and electronic resources، the current essay seeks to scrutinize kaveh the blacksmith's deeds in shahnameh and match these deeds in other iranian epic and historical works to detect the mythic and historical identity of kaveh the blacksmith. specifically، it deals with the roles and functions of charisma and anti-charisma in kaveh the blacksmith and other characters related to him. by reading kaveh's character based on marx weber's charismatic authority، the essay concluded that although kaveh had a charismatic character، he did not have charismatic authority. kaveh was not solely a fighter against zahhak's government، he could oppose fereidon and jamshid because he rebelled against the authorities to establish justice، thus، kaveh had an anti-charismatic character in a clash with any type of charismatic power