تحلیل گفتمان سیاسی اجتماعی شعر فردای انقلاب فریدون توللی بر اساس روش مربع ایدئولوژیک

فریدون تولّلی از نخستین طرفداران نوآوری‌های نیمایوشیج در شعر فارسی است که در عرصة شعر معاصر به عنوان شاعری رمانتیک نیمه‌سنتی شناخته می‌شود. وی در کنار فعالیت‌های مستمر سیاسی و اجتماعی، تلاش داشت در قامت شاعر و منتقد به توضیح و تبیین نوع شعر دلخواه خود بپردازد و چند مجموعة شعری وی با مقدمه و یادداشت همراه است. مقدمۀ مبسوط توللی بر مجموعۀ شعر رها در شناخت و دفاع از شعر نو و انتقاد از شاعران کهنه‌گرا و انجمن‌های ادبی آن دوره به نوعی مانیفست شاعران رمانتیک به حساب می‌آید. اما در این مجموعه در کنار اشعار رمانتیک و عاشقانه، اشعار سیاسی و اجتماعی هم دیده می‌شود که شعر فردای انقلاب از مشهورترین این اشعار است. هدف اصلی در این پژوهش، بررسی شعر فردای انقلاب به روش مربع ایدئولوژیک و تحلیل این موضوع است که شاعرِ وابسته به اندیشه‌های حزب توده، در این شعر، از چه تمهیداتی برای پیشبرد اهداف حزبی خود بهره برده است. نتایج بررسی این شعر نشان می‌دهد که  شاعر بیشترین تمرکز را بر تقویت نقاط قوت خودی و تضعیف نقاط قوت غیرخودی دارد و به نقاط ضعف خودی و غیرخودی توجه کمتری دارد. اما از سوی دیگر این نتیجه نیز حاصل شد که روش مربع ایدئولوژیک را می‌توان به جای چهار ضلع به شش ضلع ارتقا داد و گسترش رفتار سیاسی و اجتماعی شاعر در توصیف نیروهای خودی و غیرخود ذیل شش ضلع می‌تواند به ارتقای روش مربع ایدئولوژیک منجر شود.

socio political discourse analysis of fereidon tavallali's poem: fardai e enghelab based on the ideological square approach

fereidon tavallalli was one of the early enthusiasts of nima yooshij's innovations in persian poetry. tavallali was known as a semi traditional romantic poet in contemporary persian poetry. in addition to his continuous political and social activities, he, as a poet and critic, sought to elaborate and explain his preferred type of poetry. moreover, some of his poetry collections were accompanied by his introductions and notes. tavallali's extended introduction to his raha poetry collection was kind of the romantic poets' manifesto in which he acknowledged and defended new poetry and criticized old fashioned poets and literary associations of that period. in his raha collection, one can observe political and social poems besides the romantic verses. in the same collection, the poem: fardaye enghelab (the tomorrow of revolution) is the most famous. the present study's main goal is to examine fardaye enghelab according to the ideological square method and analyze the measures taken by the tudeh party affiliated poet to advance his party goals. the findings of the current study indicated that the poet mostly focused on reinforcing his strength and undermining others' strong points. also, he paid scant attention to his weak points and those of others. moreover, according to this study's findings, one can extend the four sides of the ideological square method by adding another two sides, that is, the political and social behavior of the poet in describing self and non self forces under the six sides, thereby improving the ideological square method.