تبیین ایدئولوژیک استعارۀ جهتی بالا/ پایین در روایت‌های سیاسی انتقادی

استفاده از استعاره به عنوان یک مولفۀ سبکی، به آفرینش‌گر متن کمک می‌کند تا از طریق شگردهایی چون برجسته‌سازی، کمرنگ‌سازی و یا پنهان‌سازی، احساس و درک کاذبی از یک امر را برای مخاطب ایجاد کند. بر این مبنا مسئله‌ای که پژوهش حاضر بدان می‌پردازد، تبیین ایدئولوژیک استعارۀ جهتی بالا/ پایین در پنج مجموعه‌روایت سیاسی انتقادی ورق‌پاره‌های زندان، از رنجی که می‌بریم، آذر، ماه آخر پاییز، سگ ولگرد و خیمه‌شب‌بازی با استفاده از رویکرد استعارۀ مفهومی لیکاف و جانسون است. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که نویسندگان از استعارۀ جهتی بالا/ پایین در بازنمایی مفهوم انتزاعی قدرت و مناسبات آن در راستای انعکاس ایدئولوژی خود بهره برده‌اند و تقابل میان سلطه‌گر و تحت سلطه، که یکی از مهمترین مولفه‌ها در روایت‌های سیاسی  انتقادی است، را با استفاده از این نوع استعاره و به شیوه‌های 1 ترسیم مناسبات قدرت بر اساس موقعیت مکانی، 2 ترسیم ساختار طبقاتی بر اساس موقعیت مکانی، 3 بازنمایی تسلط عوامل محیطی با استفاده از استعاره‌های جاندارپنداری، 4 بازنمایی تسلط ایدئولوژی‌ها و انگاره‌های حاکمیتی با استفاده از نمادها و دلالت‌های ضمنی، 5 بازنمایی کنش‌های بدنی منفعلانه یا مقتدرانه در ترسیم مناسبات قدرت و 6 اسطوره‌سازی و برکشیدن قهرمانان، ترسیم کرده‌اند. کاربرد پژوهش مورد نظر، ارائۀ نحوۀ بازشناسی مناسبات قدرت در متون روایی و همچنین به دست‌دادن چند شیوۀ استفاده از استعاره‌های جهتی، در روایت‌هایی است که با هدف نشان‌دادن تقابل میان طبقات فرادست و فرودست نگاشته می‌شوند.

explication of up/down metaphor in the selected politico critical narratives

due to their occurrence in language, metaphors are linguistic tools for the emergence of ideologies in texts. they essentially mirror ideological discourses. employing metaphors as a stylistic component permits literary writers to fashion their works by highlighting, dimming, and hiding feelings, inducing false perceptions in their readership. accordingly, drawing on lakoff's and johnson's insights about conceptual metaphor, the current study seeks to explicate the ideological metaphor of up/down in socio critical narratives: varaghhaie pare zendan (torn paper from the prison), az ranji ke mibarim (from the pain we suffer), azar: mah e akher e paeez (azar: the last month of fall), sag e velgard (a wandering dog), and kheim e shabbazi (puppetry). the conceptual metaphor is one of the new approaches in semantics. the orientational metaphor is one of the conceptual metaphors by which the system of concepts is structured based on orientation/ direction (place) such as inside/outside, center/periphery, and up/down. the present study is carried out in the descriptive analytical approach. it initially introduces its conceptual framework along with the selected narratives. then, it identifies statements containing up/down metaphors in the narratives. afterwards, the study will analyze the relationship between the detected metaphors and the ideology of the narratives to explore the role of up/down metaphors in power relations within the narratives. the findings of this work demonstrate the writers (of the selected narratives) have benefitted from the up down metaphors to represent the abstract concept of power and its relations, to reflect their ideologies, and to show the confrontation between the oppressor and the oppressed which is the most important constituents in socio political narratives.