بررسی ساختار تاریخی داستان‌های رضا براهنی از منظر جامعه‌شناسی ادبیات

از طریق تحلیل جامعه‌شناسی اثر ادبی، با تاکید بر یک رابطۀ دیالکتیکی میان صورت و محتوا، جهان‌بینی نویسنده را می‌توان با تاریخ ربط داد. از نویسندگان برجسته معاصر که داستان‌هایش را با تکیه بر وقایع جامعه نوشته است، رضا براهنی(1314 1401) است که می‌توان آثارش را با رویکرد جامعه‌شناسی ادبیات در ارتباط با تاریخ معاصر بررسی کرد. موضوع چهار داستان‌ وی «آواز کشتگان»، «بعد از عروسی چه گذشت»، «رازهای سرزمین من» و «چاه به چاه» توصیف شرایط سیاسی ایرانِ قبل از انقلاب اسلامی و حوادث دورۀ انقلاب است که می‌توان با جامعه‌شناسی در ارتباط با تاریخ تحلیل کرد. در این مقاله با مطالعه کتابخانه‌ای به روش توصیفی تحلیلی، این آثار با هدف بررسی جهان‌نگری نویسنده و ساختار معنادار محتوا در همسویی با ساختارهای اجتماعی سیاسی جامعه بررسی شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد: داستان‌های براهنی را گزارشی تاریخی از حوادث دوره پهلوی می‌توان نامید. کلیّت تاریخی داستان‌ها، توصیف جامعه عصر پهلوی تا انقلاب اسلامی است. در ساخت تاریخی حوادث دهه پنجاه با روایت ملموس دیده می شود. در محتوا، استبداد رژیم، فساد حاکمیت، ساواک، زندان و مبارزات مردمی موضوع محوری است. براهنی در قالب شخصیت‌های خیالی که فاعل جمعی گروه‌های روشنفکری عصر پهلوی هستند، با توصیف‌هایی که مشابه واقعی در تاریخ معاصر دارند، اعتراض‌ها و مبارزات گروه‌های روشنفکری و مردم را علیه رژیم پهلوی از زاویه دید یک فاعل جمعی روشنفکر تحصیل‌کرده دانشگاهی روایت کرده است که در مقابل قشر ساواک و اشراف متعلق به رژیم ایستادگی می کنند.

analysis of the historical structure of reza baraheni 's stories from the sociology of literature

with the sociological analysis of the literary work, by emphasizing a dialectical relationship between form and content, the author's worldview can be connected with history. in this way, in the alignment of historical sociology, historical events and happenings, cultural characteristics and important issues of society are determined in the study of works. . reza baraheni (1401 1314) is one of the prominent contemporary writers who wrote his stories based on the events of the society, whose works can be analyzed with the approach of sociology of literature in relation to contemporary history. the subject of his four stories song of the dead, what happened after the wedding, secrets of my land and well to well is a reflection of the political conditions of iran before the islamic revolution and the events during the revolution it can be analyzed with sociology in relation to history. in this article, by reading a library in a descriptive and analytical way, these works have been examined with the aim of examining the worldview of the author and the meaningful structure of the content in alignment with the social and political structures of the society with historical sociology. the results of the research show: , baraheni 's stories are a historical report of the events of the pahlavi period. all the stories describe the society from the pahlavi to the islamic revolution. it can be seen in the historical structure of the events of the fifties with a detailed narration. in terms of content, the tyranny of the regime, corruption of governance, savak, prisons and popular struggles are central issues. with descriptions that have real parallels in contemporary history ,he narrates the protests and struggles of intellectual groups and people against the pahlavi regime from the point of view of a university educated intellectual collective actor.