بنیادهای سیاسی و اجتماعی بیانیه‌های ادبی عصر قاجار (مطالعة موردی بیانیة میرزا آقاخان کرمانی)

با شکل گیری مدرنیته در غرب، اندیشمندان و روشنفکران ایرانی در پی کشف اسباب ترقی ملل متمدن غربی و پیاده سازی آن در داخل کشور برآمدند. میرزا آقاخان کرمانی جزو اولین گروه از روشنفکران ایرانی دورة پیشامشروطه است که در مواجهه با پدیدة مدرنیسم، عَلَم نوجویی و تجددخواهی برافراشت و جهت گام نهادن در دنیای مدرن خواستار تقلید و الگوگیری از تمدن غرب شد. نوخواهی آقاخان مانند بسیاری از ادیبان روشنفکر دیگر به عرصة سیاست و اجتماع محدود نماند؛ او نظریاتی نیز برای تجدد در ادبیات و فنون نگارش ارائه داد و خواستار تحول در شیوة نگارش سنتی شد. این پژوهش با نگاهی به اندیشه های سیاسی و اجتماعی آقاخان به بررسی تاثیر آن بر دیدگاه های نوین ادبی وی پرداخته و بدین نتیجه رسیده است که آقاخان نوگرایی ادبی خود را بر مبنای سنت ستیزی طرح ریزی کرده و تحت تاثیر  تفکرات ناسیونالیستی و لیبرالیستی خواستار باستان‌گرایی در زبان و خط فارسی، عربی‌زدایی از زبان فارسی، ساده‌نویسی، روشن‌نویسی و خروج از قید و بندهای سنتی در نوشتار شده است.

political and social foundations of literary statements in qajar era(a case study of mirza agha khan kermani's statement)

with the formation of modernity in the west, iranian scholars and intellectuals sought to discover the reasons behind the development of western civilized nations and to implement it inside the country. mirza agha khan kermani is one of the first iranian intellectuals of the pre constitutional era who faced the phenomenon of modernism, raised the flag of innovation and modernism, and called for imitation and modeling of western civilization in order to step into the modern world. like many other intellectual writers, aga khan's innovation was not limited to the arena of politics and society; he also presented ideas for modernity in literature and writing techniques and called for a change in the traditional writing style. this research looks at the political and social thoughts of aga khan and examines its influence on his modern literary views and has come to the conclusion that aga khan planned his literary modernization on the basis of anti traditionalism and under the influence of nationalism and liberal thoughts, he called for archaism in the persian language and script, de arabization of the persian language, simplified writing, clear writing, and departure from traditional constraints in writing.