درآمدی بر نقد و تحلیل جامعه شناسی اشعار نیمایوشیج

آثار ادبی به اعتبار بیان واقعیت‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، رویدادهای روزمرۀ تاریخی و در بر داشتن حقایق فرهنگی، انسانی و نیز گفتمان‌های رایج اسناد جامعه‌شناختی ملت‌ها هستند. جامعه‌شناسی ادبیات رویکردی است که به کشف و تحلیل این اسناد و همزمان ارزیابی آثار ادبی در پیوند با جامعه و تاریخ  می‌پردازد. اشعار نیمایوشیج آینه‌ای برای بازتاب واقعیت‌های معاصر به‌ویژه چهار دهۀ اول عصر پهلوی است. جامعه‌شناسی ادبی شعر نیمایوشیج را می‌توانیم کمینه به چند شاخۀ جامعه‌شناسی سیاسی، جامعه‌شناسی اقتصادی، جامعه‌شناسی فرهنگی تقسیم کنیم و واقعیت‌ها و رخدادهای اجتماعی تاریخی را در آثار او بازشناسی نماییم. در بوطیقای نیما شعر و شاعری هم کنش اجتماعی شاعر و هم  وجود فلسفی اوست. نیما در واکنش انسانی و مبارزه‌جویی اجتماعی در برابر واقعیت‌ها و رویدادها عموماً واکنش انتقادی و متفکرانه نشان می‌دهد و به این دلیل شعرش ارزش جامعه‌شناختی والایی دارد. در این مقاله توصیفی- تحلیلی کوشیده‌ایم تا درآمدی بر جامعه‌شناسی شعر نیما در سه ساحت جامعه‌شناسی سیاسی، اقتصادی، فرهنگی ارائه نماییم. مهمترین موضوعات بحث عبارتند از سیطرۀ سنگین استبداد سیاسی، جریان آزادی‌خواهی، رویدادهای تاریخی، فقر ، فاصلۀ طبقاتی، غفلت و واماندگی فرهنگی، ضعف همبستگی اجتماعی، بیان جریانات فکری و گفتمان‌های ایدئولوژیک.

introduction to criticism and sociological analysis of nima yooshij's poems

literary works express social, economic, and political realities and quotidian historical events.  as the sociological documents of nations, they encompass cultural, humanistic truths and prevalent discourses. the sociology of literature is a critical approach that seeks to discover and examine literary works as social documents. it simultaneously evaluates the literary works based on society and history. nima yooshij's poetry mirrors the contemporary realities of four early decades of the pahlavi era (1925-1979). the sociology of nima yooshij's poetry can be divided into political sociology, economic sociology, and cultural sociology. this categorization enables the literary critic to re-identify realities and socio-historical events. in nima's poetic world, the poet and his poetry are simultaneously social actions and philosophical essence. as a humanistic poet with a socially combating stance, nima in an encounter with the realities and events demonstrates a critical and reflective reaction. hence, his poetry has high sociological value. the current descriptive-analytical study seeks to offer an introduction to nima's poetry in three fields: political sociology, economic sociology, and cultural sociology. the key arguments in this study are the overwhelming dominance of political tyranny, freedom-fighting movements, historical events, poverty, class inequality, neglect, cultural backwardness, ideological discourses, intellectual and finally weakness in social solidarity