بهره‌وری بهینه از گاز طبیعی ایران در پرتو سیاست بهینه‌سازی مصرف گاز و تاسیس نهاد تنظیم‌گر بخشی

آمارهای حاضر نشان از نابرابری در عرضه و تقاضای گاز طبیعی است. مسئله این است که چه نوع سیاست اتخاذی بهره‌وری بهینه از گاز طبیعی را تامین خواهد نمود؟ یافته‌های نویسندگان حاکی از این است که‌ اعمال سیاست‌های کلان مرتبط با بهینه‌سازی گاز و تاسیس نهاد تنظیم‌گر بخشی در بازار گاز، کمک شایانی به بهره‌وری بهینه از گاز طبیعی خواهد نمود. مستند بر آیین‌نامۀ ایجاد بازار بهینۀ انرژی و محیط زیست، گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی صادر و منتشر می‌شود. این گواهی‌ها اوراق بهاداری‌اند که نشان‌دهندۀ حق مالکیت بر مقدار مشخصی از میزان انرژی صرفه‌جویی شده است و در بازار مبادله می‌گردد. درعین‌حال، تحت کنترل نهاد تنظیم‌گر بخشی در بازار گاز، عدم تعادل موجود مابین عرضه و تقاضا، برطرف شده و بهره‌وری بهینه از گاز طبیعی محقق می‌گردد. از دیگر اثرات مستقیم تاسیس این نهاد، مقابله با انحصار در بازار، تشخیص مصادیق رویه‌های ضدرقابتی و تصویب دستورالعمل‌های ناظر بر تنظیم قیمت بازار و مقدار کالا است. ازاین‌رو لازم است تا بازار توسط نهاد تنظیم‌گر بخش گاز کنترل گردد. این مقاله اساساً به دنبال ارائۀ سیاستی است تا بتوان به واسطۀ اعمال آن در صنعت زمینۀ بهره‌وری بهینه از گاز طبیعی را فراهم نمود. ازاین‌رو، تلاش شده است تا علاوه بر مقررات موجود، نهاد تنظیم‌گر، ویژگی‌های آن و اساسنامۀ تاسیس این نهاد در بخش گاز مورد بررسی قرار گیرد و با هدف نیل به بهره‌وری بهینه، تاسیس این نهاد در بازار گاز ایران ضرورت یابد

efficient productivity of iran's natural gas regarding gas consumption optimization policy and establishment of the sector regulatory institution

current statistics indicate the inequality of natural gas supply and demand. the question is which adopted policy will provide efficient productivity of natural gas? scholars' findings indicate that applying macro policies related to gas optimization and establishing a sector regulatory institution in the gas market will greatly contribute to the optimal efficiency of natural gas. referring to the establishment of optimal energy market and environment regulation, energy saving certificate is issued. these certificates are securities entailing the right to own a certain amount of saved energy that are traded in the market. at the same time, under the control of the sector regulator in gas market, the existing imbalance between supply and demand is resolved and efficient productivity of natural gas is achieved. among other direct effects of the establishment of this institution are dealing with monopoly in the market, identifying examples of anti-competitive practices and approval of directives regulating the market price and goods amount. therefore it is required to control the market through gas sector regulator. this article seeks to present a policy for the industry to provide efficient productivity in natural gas. in order to achieve efficient productivity and establishing this regulator in iran's gas market and in addition to the existing regulations, the regulator institution, its qualifications and article of association in gas sector are studied.