صورت‌بندی نظریه فرهنگی آیت‌الله جوادی آملی

پژوهش حاضر درصدد است با روش تحلیلی و استنطاقی و با ابتناء به نظریه جدید آیت‌الله جوادی آملی درباره انسان، نظریه فرهنگی ایشان را صورت‌بندی نماید. فرهنگ در اندیشه ایشان تجلی توانائی‌های انسان در حیات فردی و اجتماعی است. این توانایی‌ها در فطرت همه انسان‌ها گنجانده شده است، اما انسان‌ها از جهت فعلیت‌بخشی به فطرت دو قسم‌ هستند: «محکم» و «متشابه». مدعای پژوهش حاضر این است که هر یک از این انسان‌ها صورت متفاوتی از فرهنگ را شکل می‌دهند؛ انسان‌های محکم «فرهنگ محکم»، و انسان‌های متشابه «فرهنگ متشابه» را ایجاد می‌کنند. فرهنگ محکم دارای دو ویژگی‌ اساسی است: 1. بیان (گویا) بودن که گویای عقل‌محوری و توحید‌محوری است، 2. وزین (سنگین) بودن که با فطرت‌گرایی و حق‌محوری محقق می‌شود. در تناظر با اینها فرهنگ متشابه نیز دارای دو ویژگی اساسی است: 1. ابهام (گنگ) بودن که گویای خیال‌محوری و غیرتوحیدی (بشری) است، 2. خفیف (سبک) بودن که با طبیعت‌گرایی و حق‌نمائی محقق می‌شود. این نتایج برای نهادهای سیاست‌گذار، مثل شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجلس شورای اسلامی می‌تواند در جهت سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی فرهنگی راهگشا باشد و به‌تبع آنها می‌تواند برای صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، سازمان تبلیغات اسلامی، امور مساجد، شورای سیاستگذاری ائمه جمعه جهت شناخت و تبیین فرهنگ محکم و ارجاع فرهنگ متشابه به محکم مفید باشد.

formulation of ayatollah javadi amoli's cultural theory

this study seeks to formulate ayatollah javadi amoli's cultural theory based on his new theory of humanity, utilizing an analytical and interrogative method. in his thought, culture is the manifestation of human capacities in both individual and social life. these capacities are embedded in the nature (fitra) of all humans; however, humans differ in how they actualize this nature and are categorized as either firm or ambiguous. the present study asserts that each of these types of humans shapes a different form of culture: firm humans create a firm culture, while ambiguous humans produce an ambiguous culture. the firm culture has two fundamental characteristics: 1. articulateness, which reflects a focus on reason and monotheism, and 2. weightiness is realized through a focus on nature and truth. in contrast, the ambiguous culture also has two key features: 1. vagueness, indicative of a focus on imagination and non-monotheistic (human-centered) values, and 2. lightness, which is manifested through naturalism and the semblance of truth. these findings can be instrumental for policy-making institutions, such as the supreme council of the cultural revolution and the islamic consultative assembly, in guiding cultural policies and planning. additionally, they can be beneficial for organizations such as the islamic republic of iran broadcasting (irib), the islamic propagation organization, mosque affairs, and the council for policy-making of friday imams, in understanding and promoting firm culture and in referring ambiguous culture to firm culture.