بررسی ارتباط بین جزایر حرارتی سطحی شهری و آلاینده‌های هوای کلانشهر تبریز

هدف این تحقیق، بررسی ارتباط بین جزایر حرارتی سطحی شهری و آلاینده‌های هوای کلانشهر تبریز است. از تصاویر لندست 8 و 9 برای محاسبه دمای سطح زمین (lst) و جزایر حرارتی سطحی شهری (suhi) از تصاویر سنتینل 5p برای آلاینده‌های هوا در تاریخ 2023 در دو فصل بهار و تابستان استفاده شد. از الگوریتم پنجره مجزا (sw) برای lst و الگوریتم suhi برای محاسبه جزایره حرارتی سطحی شهری استفاده شد. از تحلیل anova و همبستگی پیرسون برای رابطه بین suhi با آلاینده‌های هوا استفاده گردید. نتایج نشان داد که مقدار lst و suhi در محدوده مورد مطالعه به ترتیب در رنج 9.75 تا 46.57 و 20.48- و 9.07 درجه سانتی‌گراد بوده است که مقدار suhi در فصل بهار نسبت به فصل تابستان بیشتر بوده است. نتایج آلاینده‌های هوا، شاخص جذب آئروسل (aai)، مونوکسید کربن (co)، نیتروژن دی اکسید (no2)، سولفور دی اکسید (so2) و ازن (o3) نشان داد که تراکم آلاینده‌ها در بخش‌های مرکزی، جنوبی، جنوب غربی محدوده مورد مطالعه متراکم بوده است. ارتباط آماری بین آلاینده‌های هوا و suhi نشان دهنده رابطه معکس ضعیف بین این دو متغیر با r2 برابر با 0.003 تا 0.14 در نوسان است. همچنین تحلیل anova نشان داد که بالا بودن مقدار آماره f (بین 40.3 تا 65.56) و سطح معنی‌داری پایین p_value به مقدار 0.000 می‌توان گفت که بین این دو متغیر رابطه معنی‌داری وجود دارد. بالا بودن اعداد آماره t نیز بیانگر معنی‌داری بودن این دو متغیر می‌باشد.نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که همبستگی suhi با no2 با r برابر با 0.37- و 0.42- به ترتیب در بهار و تابستان نسبت به بقیه آلاینده ها بیشتر بوده است.

investigating the relationship between suhi and air pollutants in tabriz metropolis

the aim of this research is to investigate the relationship between urban surface heat islands and air pollutants in tabriz metropolis. landsat 8 and 9 images were used to calculate land surface temperature (lst) and urban surface heat islands (suhi) from sentinel 5p images for air pollutants in 2023 in spring and summer. the results showed that the value of lst and suhi in the studied area was in the range of 9.75 to 46.57, -20.48 and 9.07 degrees celsius, respectively, and the value of suhi was higher in spring than in summer. is the results of air pollutants, aerosol absorption index (aai), carbon monoxide (co), nitrogen dioxide (no2), sulfur dioxide (so2) and ozone (o3) showed that the concentration of pollutants in the central parts south, southwest of the study area has been dense. the statistical relationship between air pollutants and suhi shows a weak inverse relationship between these two variables with r2 equal to 0.003 to 0.14. also, anova analysis showed that the high value of f statistic (between 40.3 and 65.56) and the low significance level of p_value at 0.000 can be said that there is a significant relationship between these two variables. the high number of t statistic also indicates the significance of these two variables. the pearson correlation results showed that the correlation of no2 with suhi with r equal to -0.37 and -0.42 in spring and summer, respectively, was higher than other pollutants.