بازتاب اهمیت آتش درمانی در ایران دوران باستان (با محوریت متون زرتشتی)

اهمیت آتش درمانی در ایران دوران باستان را باید از اهمیت و تقدس عنصر آتش در آیین مزدیسنا یا دین زرتشتی نامِ دینِ پیامبرِ ایرانی، اشوزرتشت اسپنتمان است. ایرانیان زرتشتی که طی سالیان دراز همواره سعی در حفظ آتش بودند و این قداست و اهمیتی خاصی برای عناصر چهارگانه آب، باد، خاک و به ویژه آتش قائل بوده‌اند و آتش را به عنوان یک عنصر درمانگر و پاک کننده خود متصور می‌شدند که هیچگاه این عنصر آلوده نمی‌شود و حتی سعی می‌کردند غذای که خورده می‌شد به اندازه کافی رطوبت و گرما (عنصر آتش) داشته باشد تا سردی و خشکی بدن که موجد بیماری است از بین برود. چنانکه در متون دینکرد و بندهش که به زبان پهلوی ساسانی از آتش به عنوان یک وسیله درمانی و از بین بردن درد گفته شده است. در اوستا از آتش با صفت پر درمان یاد شده است. از آثار باستانی باقی مانده نیز می‌توان به یک سنگ تراشی در پرسپولیس از زمان داریوش اشاره کرد که در مقابل شاه دو مجمر قرار گرفته است که گیاهان دارویی را در درون آتش می‌ریختند تا پادشاه را در مقابل شیاطین و بیماری‌ها حفظ کنند. تمام این موارد نشانگر ارتباط بین عنصر آتش در درمان‌ها و پزشکی بطور کامل است. در این پژوهش سعی گردیده که بحث آتش درمانی در ایران باستان، آتش با رویکرد ضدعفونی کننده و درمانگری، پزشکان متون پهلوی ساسانی و روش درمانی آن‌ها در ارتباط با آتش مورد بررسی قرار گیرد.

reflecting the importance of fire therapy in ancient iran (centered on zoroastrian texts)

the importance of fire therapy in ancient iran should be explained by the importance and sanctity of the element of fire in the religion of mazdasna or zoroastrianism, the name of the religion of the iranian prophet ashozartasht. iranian zoroastrians, who have always tried to preserve fire for many years, and have attached special importance to the four elements of water, wind, earth, and especially fire, and considered fire as a healing and purifying element. that this element is never contaminated and they even tried to ensure that the food eaten had enough moisture and heat (the element of fire) so that the coldness and dryness of the body, which causes disease, would disappear. the texts of dinkord and his servant, which in sasanian pahlavi language, fire is mentioned as a means of healing and eliminating pain. in the avesta, fire is mentioned with the adjective full of healing. among the remaining ancient works, we can mention a stonework in persepolis from the time of darius, which was placed in front of the king with two executioners who poured medicinal herbs into the fire to protect the king from demons and diseases. do all these cases indicate the connection between the element of fire in treatments and medicine as a whole. in this research, an attempt has been made to examine the discussion of fire therapy in ancient iran, fire with a disinfecting and therapeutic approach, the physicians of pahlavi sassanian texts, and their treatment methods in relation to fire.