امکان‌سنجی سیره حضرت فاطمه (س) در ورود به ادبیات داستانی

رمان‌ تاریخی-مذهبی، اعم از رمان رویدادمحور یا شخصیت‌محور از جمله فروعات ادبیات دینی است که نوعی بازخوانیِ احساس‌محورِ گذشته‌‌ی مقدس محسوب می‌شود. این قالب می‌تواند تقویت‌کننده و تحکیم‌دهنده‌ی هویت جمعی گروه‌های دینی و مذهبی شود. البته به دلیل نگاه تنزیهی اسلام به انبیاء و رهبران دینی، ورود رویدادها و شخصیت‌های مقدس به ادبیات و آمیختن آنها با عنصر احساس و خیال، دارای حساسیت و اهمیت خاصی است. از آنجا که سیره اهل بیت (ع) همواره یکی از موضوعات مهم ادبیات دینی بوده، توجه به زندگانی حضرت فاطمه(س) غیرقابل اجتناب است. این مقاله با رویکرد تحلیلی در پی پاسخ به این پرسش است که سیره‌ی حضرت فاطمه‌ (س) چه نقاط عطف و قابلیت‌هایی برای ورود به ادبیات داستانی در زبان فارسی دارد؟ با نظر به کلیّتِ زندگانی و سیره‌ی آن حضرت به این مدعا پرداخته شده است که زندگانی ایشان در سه محور، قابلیت و امکان تاثیرگذاری در فضای داستانی را به وجود می‌آورد: الف) نقش زن در جاهلیت و مقایسه‌ی آن با جایگاه حضرت فاطمه (س) در نزد پیامبر اکرم(ص) ب) سیره‌ی عبادی حضرت فاطمه(س) و جایگاه معنوی ایشان ج) فتنه‌های سیاسی و کنشگری ایشان جهت ارتقای بینش سیاسی جامعه. دستیابی به این مطلب که ورود به ادبیات داستانی در زمینه سیره‌ی حضرت فاطمه (س)، نیازمند گونه‌ای از رمان‌نویسی استعلایی و قدسی است؛ چنان‌که توانایی تصویرسازی امر قدسی را برای مخاطب داشته باشد؛ دستاورد این پژوهش است.

feasibility study of hazrat fatimah (pbuh) in entering fiction literature

the historical religious novel, whether event oriented or character oriented, is one of the branches of religious literature, which is considered a kind of emotion oriented reading of the sacred past. this format can strengthen and consolidate the collective identity of religious groups. of course, due to islam's censorious view of prophets and religious leaders, the introduction of holy events and figures into literature and mixing them with the element of emotion and imagination has a special sensitivity and importance. since the life of ahl al bayt has always been one of the important subjects of religious literature, it is inevitable to pay attention to the life of fatima. this article, with an analytical approach, seeks to answer the question, what are the turning capabilities of the biography of fatimah to enter the fiction literature in persian language? considering the whole life and biography of fatimah (pbuh), it has been argued that her life creates the ability and possibility to influence the story space in three areas: a) the role of women in jahiliyyah and its comparison with the position of fatima for the prophet. b) the devotional life of fatima and her spiritual status. c) his political intrigues and activism to improve the political vision of the society. achieving the fact that entering the fiction literature in the context of the life of fatimah. requires a type of transcendental and sacred novel writing; so that it has the ability to depict the holy matter for the audience; this is the result of this research.