معرفی و بررسی رساله عقاید اولیاء سبعه (نسخه خطی ترکی تذکره مشایخ طریقت های زاهدیه و صفویه)

جریان تصوف از فراگیرترین جریانهای فکری تاریخ ایران است که تاثیر فراوانی بر اندیشه های مذهبی و فلسفی گذاشت. این جریان فکری درسده هفتم هجری و با هجوم مغولان به اوج مقبولیت و نفوذ خود رسید. برخی صوفیان برای تبیین اندیشه های مشایخ طریقت های صوفیانه، آثاری تالیف کرده اند. رساله عقاید اولیاء سبعه از جمله این آثار است. این تذکره عرفانی با صبغه شیعی درباره عقاید مشایخ طریقت های زاهدیه و صفویه است. این رساله توسط سلطان محمود‌ زاهدى از عارفان خاندان زاهدیه به زبان ترکی آذربایجانی در اواخر سده هشتم هجری تحریر شده است. عقاید اولیاء سبعه بازتاب عقاید فلسفی، عرفانی آبا و اجداد نویسنده و سایر مشایخ سلسله زاهدیه و صفویه و خود مولف است. هدف این پژوهش بررسی رساله عقاید اولیاء سبعه و جایگاه آن در شناخت افکار مشایخ طریقت زاهدیه و صفویه پیرامون مسائل عرفانی و عقاید مذهب شیعه امامیه است. پژوهش حاضر با طرح این سئوالاتی؛ محتوا و مضامین رساله مزبور مشتمل بر چه مباحثی است؟ این اثر چه شباهت هایی با رساله البویوروق دارد؟ درصدد است با تکیه بر نسخه خطی رساله عقاید اولیاء سبعه با رویکردی توصیفی-تحلیلی به سئوالات مذکور پاسخ دهد. مضامین و محتوای رساله عقاید اولیاء سبعه با نثری ساده و به زبان ترکی عقاید مشایخ طریقت های زاهدیه و صفویه را با استفاده از آیات قرآنی و روایات اسلامی و شیعی معرفی کرده است. همچنین این رساله تا حدی مشابهت هایی با رساله البویوروق هم دارد. زبان و شیوه املای نوشتاری این نسخه خطی مشابه با دیگر رسالات و تذکره های صوفیانه منسوب به شیخ صفی الدین اردبیلی است با این تفاوت که برخلاف آنان که تحریر مریدان است، این رساله توسط فردی از خاندان زاهدی و صفوی تحریر شده است.

introduction and review of the treatise on the beliefs of the saints of seven (a turkish manuscript of the tazkereh of the sheikhs of the zahidiya and safavid tariqats)

some sufis have written works to explain the opinions and thoughts of the sheikhs of sufi orders. the treatise on the beliefs of the saints of seven is one of these works. this treatise is a philosophical, mystical and theological tazkera with a shiite flavor about the opinions and opinions of important and influential elders of the zahidiya and safavid sects such as sheikh ibrahim zahid gilani and sheikh safiuddin ishaq ardabili. this manuscript treatise was written by sultan mahmud zahedi, one of the mystics of the zahedi family, in the azerbaijani turkish language at the end of the 8th century of hijri. in fact, the beliefs of the saints of seven reflect the philosophical, mystical and religious beliefs of the author's fathers and ancestors, sheikh ibrahim zahid gilani, sheikh safiuddin ardabili and other sheikhs of the zahidiya and safavid dynasty, and the author himself. the purpose of this research is to introduce and examine the treatise on the beliefs of the saints of seven and its place in understanding the opinions and thoughts of the sheikhs of the zahidiyya and safavid sects regarding philosophical, mystical issues and the principles of the beliefs of the imamiyya shia religion. the present research with these questions; what are the contents and themes of the said treatise? what similarities does this work have with al-buyruq's treatise? it is trying to answer the mentioned questions with a descriptive-analytical approach based on the manuscript of the treatise on the beliefs of the saints of seven.