کتاب امالی؛ بازنمایی جایگاه و شخصیت حضرت زهرا(س) در منظومۀ فکری شیخ طوسی

در روند تثبیتِ اختصاصِ عنوانی مستقل در کتب اهل بیت‌نگاری مولفان امامی به زندگی حضرت زهرا(س)، میراث اندیشگانی علمای امامی پیشین و نگاه آنان به شخصیت و جایگاه آن حضرت موثر بوده‌است. با در نظر داشتن دو امرِ تاثیر شیخ طوسی(م.460ق) بر اندیشمندان پس از خود در حوزه‌های مختلف و برگزاری مجالس املاء او در شهر نجف، در اوج پختگیِ فکری و شکل‌گیری نظام عقیدتی‌اش، بررسی چگونگی بازنمایی شخصیت و جایگاه حضرت زهرا(س) در کتاب امالی او، مسالۀ اصلی مقالۀ حاضر را شکل داده‌است.نتیجۀ این پژوهش متن‌محور که به روش تاریخی انجام گرفته نشان می‌دهد که شیوۀ گزینش و نقل روایات توسط شیخ الطائفه، یعنی توجه دادن مخاطبان به ابعاد شخصیتی حضرت فاطمه(س)، برجسته‌سازی فضائل ایشان، دفاع آن حضرت(س) از حق امیرالمومنین(ع) برای خلافت و جانشینی؛ و پیوند این امر با مظلومیت ایشان پس از رحلت پیامبر خدا(ص)، توجه مخاطبانِ حاضر در مجالس املاء او و خوانندگان فردای اثرش را به جایگاه و شخصیت حضرت زهرا(س) معطوف داشت و در بسط اهل بیت‌نگاری شیعیان به زندگانی چهارده معصوم(ع) موثر بود.

the book of imitation; representation of the position and personality of hazrat zahra (pbuh) in the intellectual system of sheikh tusi

amali: representation of the position and personality of hazrat zahra (a.s) in sheikh tusi's intellectual systemintellectual legacy of previous imami scholars and their views on the personality and status of hazrat zahra (pbuh) has been influential in establishing an independent title in the books of imami authors on the life of her (a.s). considering the two factors of sheikh tusi's (d. 460 ah) influence on later scholars in various fields and the holding of his amali's sessions in the city of najaf, at the peak of his intellectual maturity and the formation of his ideological system, examining how the personality and position of hazrat zahra (a.s) are represented in his amali, has formed the main issue of the present article.the results of this text-based research, which was conducted using a historical method, show that the method of selecting and narrating narrations by sheikh tusi, namely, drawing the audience's attention to the personal dimensions of hazrat fatima (a.s), highlighting her virtues, defending the right of imam 'ali (a.s) to caliphate and succession; and linking this to his oppression after the death of the prophet (pbuh), focused the attention of the audience present at his amali sessions and the readers of his book on the status and personality of hazrat zahra (a.s) and was effective in expanding the shiite ahl-albayt's writing to the lives of the fourteen masoum (a.s).