بازشناسی ابعاد و جایگاه ژرف‌ساخت و روساخت در مطالعات الگوی فرم شهر

بیان مسئله: شهر به مثابه متن و طراحی‏ شهری‏ به مثابه زبان ایجاد متن، ابعاد سازنده‏ی شهر را به دو سطح روساخت و ژرف‏ ساخت دسته ‏بندی می‏ نمایند. روساخت شهر حاصل ژرف‎‏ساخت‏هایی ذهنی و درونی است. روساخت بدون‌توجه به ژرف‏ ساخت‏ فاقد معنااست. هدف: پژوهش حاضر با هدف استخراج مولفه ‏های اثرگذار بر زبان ‏الگوی شهر و در پی یافتن این است که مولفه‏ های ژرف ‏ساختی زبان ‏الگوی طراحی ‏شهری کدام‏اند؟روش: پژوهش به روش توصیفی‌تحلیلی و مطالعات کتابخانه‏ای انجام‏ گرفته‌است. یافته‌ها: الگوهای روساختی شناسایی‌شده‏ی پژوهش عبارتند از الگوی توده‌وفضا، الگوی کاربری‌و‌عملکرد و الگوی دید و منظر. همچنین ابعاد شناسایی شده از ژرف‏ ساخت‏ها، در این پژوهش، شامل فرهنگی، اجتماعی، تاریخی و زیست محیطی می ‏باشند. هر یک از این ابعاد مورد مطالعه قرارگرفت و متغیرهای مستقل هر بُعد که بر الگوهای روساختی تاثیر می‏گذارند، شناسایی ‏گردید. درمجموع تعداد 24 متغیر مستقل از ژرف ‏ساخت‏های شهری کشف‏ شد که به‏ طور مستقیم بر روساخت‏های شهر تاثیرگذارند. تعداد 45 متغیر وابسته از مجموعه‏ ی روساخت‏هایی که به طور مستقیم و قطعی از ژرف ‏ساخت‏ها تاثیر می‏پذیرند یافت گردید. نتیجه‌گیری: مهم‏ترین بُعد شکل‌دهنده به سکونتگاه بُعد فرهنگی است و پس از آن بُعد زیست‏ محیطی بیشترین تاثیر را بر روساخت می‏گذارند. همچنین برخی الگوهای روساختی، از چند بُعد ژرف‏ ساختی تاثیر می‏پذیرند. متغیرهای مستقل یافت ‏شده در این پژوهش به عنوان مولفه‏ های اثرگذار بر زبان‏ الگوی طراحی‏ شهری‏، در قالب نموداری ارائه گردید. نقطه‏ ی اثر هریک از آن‏ها به عنوان متغیرهای وابسته، در همان نمودار، شناسایی و معرفی شدند. به عنوان راهبرد توصیه می‏گردد مولفه ‏های یافت شده در این پژوهش به عنوان راهنمای انجام مراحل از مطالعات شناخت تا ارائه ‏ی طرح، مورد توجه ویژه به عنوان چارچوب شکل ‏دهنده به طرح نهایی قرار گیرند.

recognizing the dimensions and place of deep construction, superstructure in city form pattern studies

description: city as a text and urban design as the language of text creation, the constructive dimensions of the city are categorized into two levels: superstructure and deep structure. the superstructure of the city is the result of mental and internal deep constructions. superstructure has no meaning without regard to deep structure.purpose: the current research aims to extract the components that influence the language of the city pattern, and seeks to find out what are the deep structural components of the language of the urban design pattern?method: the research has been done by descriptive analytical method and library studies.findings: the superstructure patterns identified in the research are mass-space pattern, usage and function pattern, and view pattern. also, the identified dimensions of deep structures were studied in this research and the independent variables of each dimension that affect the superstructure patterns were identified. in total, 24 independent variables were discovered from urban deep structures and 45 dependent variables were discovered from the set of superstructures.conclusion: the most important dimension shaping the settlement is the cultural dimension, followed by the environmental dimension. also, some superstructure patterns are affected by several deep structure dimensions. the independent variables found in this research were presented in the form of a diagram as influencing components on the language of the urban design pattern. as a strategy, it is recommended that the components found in this research be given special attention as a framework for the final design as a guide for the steps from cognitive studies to the presentation of the plan.