حفاظت و مرمت دیگ‌چه سفالین متعلق به عصر آهن در تپه سگزآباد دشت قزوین

سفال یکی از با ارزش‌ترین دست‌ساخته‌های انسان بوده که در گذر زمان، فنّاوری ساخت و کاربرد آن دچار تغییراتی شده‌است. در بیشتر کاوش‌های باستان‌شناسی آثار سفالین بخش عمده‌ای از یافته‌ها را به خود اختصاص‌‌ می‌دهند که بیشتر این آثار دارای آسیب‌های رایجی مانند شکستگی و ترک و در مواردی لایه‌لایه‌شدن بدنه هستند که نیاز به پژوهش و اقدامات حفاظتی و مرمتی خاصی دارند. در این مقاله یک نمونه دیگچه سفالین که متعلق به تپه سگزآباد دشت قزوین و مربوط به عصر آهن بوده، مورد مطالعه قرار گرفته‌است. از جمله اقداماتی که در این طرح بر روی اثر مذکور انجام شده‌است، می‌توان به شناخت دقیق فن ساخت و آسیب ‌های به‌وجود‌آمده بر روی بدنه و دلایل ایجاد آن‌ها اشاره‌کرد. در این مسیر از روش‌های بررسی دستگاهی همانند xrf و مطالعات تاریخی- تطبیقی بهره‌ گرفته ‌شده‌است. نتایج بررسی‌های صورت‌گرفته، به انتخاب شیوه مرمت و سایر اقدامات حفاظتی مورد نیاز اثر کمک‌کرد. در نهایت شئ مرمت‌شده برای جلوگیری از آسیب‌های ثانویه در جعبه‌ای که برای آن طراحی‌شد، قرار‌گرفت. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که هر اقدام مرمتی و حفاظتی به فراخور مورد، نیازمند بررسی‌ها و مطالعات تطبیقی، آسیب‌شناسانه و در مواردی فن‌شناسانه است.

conservation & restoration of potter pot belonging to the iron age in sagzabad hill of qazvin

pottery is one of the most important man-made artifacts، and with time، its manufacturing and application technology has also changed. therefore، in most archaeological excavations، pottery artifacts occupy a major part of the discoveries، and most of these artifacts have special damages. some of these damages are common، such as fractures and cracks، and some are special due to the burial conditions and low quality in the construction technique; such as body layering damage that requires special protection and restoration studies. in this study، a sample of terracotta cauldron hanging on the segzabad hill of qazvin plain belonging to the iron age period was studied. this study aimed to understand the construction technique، investigate the damages on the pottery body and the cause of these damages. to answer these questions، instrumental tests، such as xrf، and comparative historical studies have been used. all these studies will ultimately help in the way of conservation and restoration that should be done. after all the protective steps to prevent secondary damage that may occur after its restoration، a box is designed to store the pottery and، in some cases، even display it. the result obtained from all the steps was the recognition of the construction technique and the documentation of the damage in the body، which ultimately led to the protection and restoration of this historical and cultural work.