دکترین سیاست خارجی بازیگران منطقه‌ای و قدرت‌های جهانی در مواجهه با عملیات 7 اکتبر (طوفان الاقصی)

فلسطین به‌عنوان قبلۀ اول مسلمانان در طول تاریخ همواره جایگاه ویژه‌ای نزد آن‌ها و حتی غیرمسلمانان دارد و از گذشته تا اکنون با بحران‌های زیادی مواجه شده و نیز کانون توجه قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی بوده است. یکی از این بحران‌ها عملیات 7 اکتبر 2023 موسوم به طوفان الاقصی است که با پشتیبانی محور مقاومت طراحی و انجام شده و سبب شد تا معادلات منطقه‌ای و محاسبات قدرت‌های جهانی را تحت‌الشعاع خود قرار دهد؛ تا جایی که موجب شد هریک از این بازیگران دکترین خاصی را در رویکرد سیاست خارجی خود نسبت به تحولات فلسطین دنبال ‌کنند. از این منظر، بررسی مواضع سیاست خارجی کشورهای غرب آسیا همچون ایران، عربستان، ترکیه و قدرت‌های جهانی نظیر چین‌، روسیه و آمریکا که آثار و پیامدهای این رخداد برای آن‌ها اهمیت به‌سزایی دارد از جمله موضوعات قابل‌توجه در عرصۀ تحولات منطقه و جهان محسوب می‌شود. بر همین اساس، سوال اصلی این پژوهش آن است که رویکرد سیاست خارجی بازیگران منطقه‌ای و قدرت‌های جهانی در قبال عملیات 7 اکتبر (طوفان الاقصی) چیست و در قالب کدام رویکردهای نظری قابل‌فهم است؟ در پاسخ این فرضیه می‌توان چنین مطرح کرد که قدرت‌های مختلف به‌واسطۀ دو مولفۀ مهم منافع و هویت‌، بسته به منافع ایدئولوژیک یا ژئوپلیتیک خود، هریک مواضعی متناقض اتخاذ کرده‌اند و این تناقض رفتاری سبب تشدید بحران و مانع از حل شدن آن شده است. لازم به ذکر است که مبانی نظری در این پژوهش نظریات سازه‌انگاری و رئالیسم تهاجمی و روش تحقیق نیز مقایسه‌ای است.

foreign policy doctrine of regional actors and global powers in the face of operation october 7 (al-aqsa storm)

palestine, as the first qibla of muslims, has always had a special place among them and even among non-muslims throughout history, and has faced many crises and has also been the focus of attention of regional and global powers. one of these crises is the october 7, 2023 operation, known as the al-aqsa storm, which was designed and carried out with the support of the resistance axis and caused it to overshadow regional equations and calculations of global powers; to the extent that each of these actors follows a specific doctrine in its foreign policy approach to the developments in palestine. from this perspective, examining the foreign policy positions of west asian countries such as iran, saudi arabia, turkey and global powers such as china, russia and the united states, for whom the effects and consequences of this event are of great importance, is one of the significant issues in the field of regional and global developments. accordingly, the main question of this research is what is the foreign policy approach of regional actors and global powers towards the october 7 operation in palestine and in what theoretical approaches can it be understood? in response to this hypothesis, it is proposed that different powers have adopted contradictory positions due to two important components of interests and identity, depending on their ideological or geopolitical interests, and this behavioral paradox has exacerbated the crisis and prevented its resolution; it should be noted that the methodological foundations of this research are constructivism and aggressive realism theories and the research method is comparative.