مطالعه تطبیقی سیاست خارجی قطر در قبال ایران و عربستان (2013–2023)

سیاست خارجی پادشاهی قطر از زمان شکل‌گیری، همواره در راستای تامین بقا و استمرار حاکمیت خاندان آل ثانی در کشوری با محدودیت‌های شدید ژئوپلتیک و آسیب‌پذیری بالا مورد برسازی قرار گرفته در این راستا برای حصول به هدف مذکور، ایجاد توازن در روابط با قدرت‌های بزرگ منطقه‌ای دارای جنبه حیاتی می‌باشد. ایران و عربستان به‌عنوان دو قدرت منطقه‌ای نقش اساسی در تحولات منطقه داشته و بررسی سیاست خارجی دیگر کشورهای منطقه در قبال این دو قدرت منطقه‌ای حائز اهمیت می‌باشد. بنابراین این پژوهش سعی دارد به این پرسش اساسی بپردازد که سیاست خارجی قطر از سال 2013 و در دوران پادشاهی شیخ تمیم بن حمد در قبال ایران و عربستان چگونه بوده است؟ در پاسخ به این پرسش این فرضیه مطرح می‌شود که پادشاهی قطر در بازه زمانی مذکور با اتخاذ سیاست درهای باز، ضمن پرهیز از تخاصمات منطقه‌ای، تلاش نموده نقش بازیگر مصالحه‌گر را در منازعات ایفا نماید. این پژوهش با روش مقایسه‌ای، کاربست نظریه رئالیسم و استفاده از منابع اولیه و ثانویه مشتمل بر اسناد، کتب و مقالات معتبر داخلی و بین‌المللی، جستجو در شبکه‌های اینترنتی، برنامه‌های هوش مصنوعی و... به بررسی موضوع می‌پردازد. در پایان یافته‌های پژوهش موید این واقعیت است که راهبرد سیاست خارجی قطر در برقراری روابط با ایران و عربستان نسبت به سایر کشورهای حوزه خلیج فارس ایجاد موازنه متمایل به عربستان بوده و درواقع تصمیم سازان دستگاه سیاست خارجی قطر استراتژی هایی را اتخاذ نموده که به نزدیکی بیشتر به عربستان همراه با تامین رضایت نسبی ایران در تحولات منطقه‌ای منتهی می شود.

a comparative study of qatar's foreign policy towards iran and saudi arabia (2013-2023)

since its formation, the foreign policy of the kingdom of qatar has always been developed in order to ensure the survival and continuity of the rule of the al-thani family in a country with severe geopolitical limitations and high vulnerability. relations with regional big powers have a vital aspect. as two regional powers, iran and saudi arabia have played an essential role in regional developments, and it is important to examine the foreign policy of other countries in the region in relation to these two regional powers.therefore, this research tries to address the basic question of how qatar's foreign policy has been towards iran and saudi arabia since 2013 and during the reign of sheikh tamim bin hamad. in response to this question, it is hypothesized that the kingdom of qatar, by adopting an open door policy, while avoiding regional hostilities, tried to play the role of a conciliatory actor in the conflicts. this research is based on the comparative method, the application of the theory of realism and the use of primary and secondary sources, including domestic and international documents, books and articles, searching on the internet, artificial intelligence programs, etc. examines the issue.at the end of the research findings, it confirms the fact that the strategy of qatar's foreign policy in establishing relations with iran and saudi arabia compared to other countries in the persian gulf is to create a balance in favor of saudi arabia, and in fact, the decision makers of qatar's foreign policy have adopted strategies which leads to closer proximity to saudi arabia along with providing iran's relative satisfaction in regional developments.