بررسی چرایی تقابل ایران و چگونگی تعامل در روابط ایران – عربستان سعودی پس از حادثه منا

ایران و عربستان از وقوع انقلاب اسلامی تا کنون روابط پرفراز و نشیبی داشته اند. اگرچه سویۀ این روابط بیشتر به سمت تنش بوده است، اما در ادوار کوتاه مدتی در رفتار دو کشور تعامل و دوستی نیز دیده می شود. ورای تقابل ایدئولوژیک بین دو کشور که هر دو خود را در جایگاه دارالاسلام می بینند، مسئله ای که مهم جلوه می کند حوادث دوره ای است که روابط دو کشور را به سمت تیرگی سوق داده است. یکی از این حوادث، حادثۀ منا در سال 1394 در عربستان بود که تنش های دو کشور را به سمتِ بحرانی همه جانبه پیش برد و سایۀ این بحران را کماکان پس از نزدیک به یک دهه می توانیم شناسایی کنیم. اینکه ماهیت شکاف سیاسی بین دو کشور چیست نیاز به آسیب شناسی جدی دارد. ضرورت بحث و اهمیتش در این است که هر دو کشور مسلمان هستند و تعامل آن ها بیشتر از تقابل می تواند منافع مسلمانان و کشورهای اسلامی را شامل شود؛ بنابراین، هدف این مقاله ریشه یابی چرایی و چگونگی تنش های بین دو کشور پس از حادثۀ مناست. لذا سوال اصلی این گونه مطرح شده است که چرایی تقابل ایران و چگونگی تعامل در روابط ایران عربستان پس از حادثۀ منا چیست؟ یافته ها حاکی از آن است که چالش های این دو کشور پیشینه ای تاریخی دارد، اما از حادثۀ منا تا سال 1402 که تعامل دو کشور دوباره از سر گرفته شد، روابط این دو شکننده ارزیابی می شود. در خصوص چیستی این تنش ها در این مقاله به مشکلات تاریخی حل نشده، شکل تهاجمی و خطرانگاره بودن جمهوری اسلامی برای عربستان و حادثۀ منا به عنوان یک بحران عظیم پرداخته شده و در زمینۀ چگونگی تعامل نیز به تمرکز بر اقتصاد و همگرایی و البته جایگزینی رویکرد اسلامی به جای شیعی در سیاست خارجی اشاره شده تا بتوان بین دو کشور تعامل ایجاد کرد. این مقاله بر اساس روش توصیفی - تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات و اطلاعات عموماً مبتنی بر روش کتابخانه ای است.

investigating the reason for iran's confrontation and how to interact in iran-saudi arabia relations after the mena incident

iran and saudi arabia have had ups and downs relations since the islamic revolution. although the trend of these relations has been towards tension, interaction and friendship can also be seen in the behavior of the two countries in short periods. beyond the ideological confrontation between the two countries, both of which see themselves in the position of dar al-islam, the issue that appears to be important is the periodic events that have led the relations between the two countries to darkness, and one of these events is the mena incident in 2014. it was in saudi arabia that pushed the tensions between the two countries to an all-out crisis, and we can still identify the shadow of this crisis after nearly a decade. what is the nature of the political gap between the two countries needs a serious pathology. the necessity of discussion and its importance lies in the fact that both countries are muslim and their interaction can include the interests of muslims and islamic countries more than confrontation. therefore, the purpose of this article is to find the root cause and how of the tensions between the two countries after the mena incident. what is the reason for iran's confrontation and how to interact in iran-saudi relations after the mena incident? from the mena incident to the year 1402 when the interaction between the two countries resumed, relations are considered fragile. regarding the nature of these tensions, in this article we discussed the unresolved historical problems, the aggressive form of the islamic republic for saudi arabia and the mena incident as a huge crisis. the shiite place in foreign policy was mentioned in order to create interaction between the two countries.