تحلیل‌گفتمان بازنمایی زن در اقتباس از منبع اقتباسی «نمایشنامه‌ی خانه‌ی عروسک» به اثر اقتباسی فیلم «سارا» با رویکرد جیمز پل جی و روث وداک

سینما به‌منزله‌ی هنری چندوجهی، قابلیت مطالعه با رویکردهای میان‌رشته‌ای چون جامعه‌شناسی را می‌یابد. از سویی، بازنمایی زن در سینما نیز می‌تواند روشن‌کننده‌ی ابعاد حضور و نقش زن در جامعه‌ای باشد که اثر از آن سر برمی‌آید. اقتباس سینمایی معیاری برای  مطالعه‌ی تحولات از منبع به اثر اقتباسی در اختیار می‌گذارد. بازنمایی زن در فیلم «سارا» برگرفته از فرهنگ ایرانی و بر اساس اقتباس آزاد از نمایشنامه‌ی «خانه‌ی عروسک» محور پژوهش حاضر است و با استفاده از دانش تحلیل‌گفتمان و به روش ترکیبی روث وداک و جیمز پل جی، با هدف مطالعه‌ی نحوه‌ی توزیع قدرت بین گفتمان‌های مختلف در فیلم و کشف جهت‌مندی این توزیع قدرت در جهت تحکیم گفتمان مردسالاری یا واسازی آن انجام می‌پذیرد. این پژوهش توصیفی‌تحلیلی است و به روش اسنادی انجام گرفته است. در آن از روش استنباطی (کیفی) و در بعضی موارد از روش کمی استفاده می‌شود. روش گردآوری اطلاعات، فیش‌برداری و  مطالعه‌ی اسنادی و مشاهده‌ی اسناد است. جامعه‌ی آماری شامل فیلم اقتباس‌شده‌ی «سارا» و نمایشنامه‌ی «خانه‌ی عروسک» است. نتایج نشان می‌دهد شخصیت‌های داستانی کاملاً تحت سلطه‌ی گفتمان غالب ایدئولوژی مردسالاری شکل گرفته‌اند و به بازتولید آن در جامعه می‌پردازند. در واکاوی ارتباط بین شخصیت‌های داستانی است که این بازتولید آشکار می‌شود. توزیع قدرت تا اپیزودهای پایانی کاملاً در جهت تحکیم ایدئولوژی مردسالاری است و تنها با تصمیم ناگهانی شخصیت اصلی زن داستان، که خود به دلیل تحول عمیق روانی در اوست، به واسازی این گفتمان غالب قدرت می‌انجامد. بر این اساس، سوال اصلی پژوهش این خواهد بود که بازنمایی زن در نمایشنامه «خانه عروسک» و فیلم «سارا» با استفاده از دانش تحلیل گفتمان چگونه است؟

analysis of the representation discourse of women in adaptation from the adapted source «doll house play» to the adapted work «sara film» with the approach of james paul gee and ruth wodak

cinema as a multifaceted art can be studied with interdisciplinary approaches such as sociology. on the other hand, the representation of women in cinema can shed light on the dimensions of the presence and role of women in the society from which the work emerges. cinematic adaptation provides a criterion for studying the change from source to adaptation. the representation of a woman in the film sara, which is a free adaptation of the play a doll's house, is the focus of this research. using the discourse analysis method and the combined approach of ruth wodak and james paul gee, the study aims to examine the distribution of power among different discourses in the film and discover whether this distribution of power is aimed at consolidating or deconstructing patriarchal discourse. this descriptive-analytical research was conducted using the library method, employing qualitative and, in some cases, quantitative approaches. the results show that the fictional characters are completely dominated by the patriarchal ideology, which they in turn reproduce in society. this reproduction becomes evident through an analysis of the relationships between the characters. the distribution of power until the final episodes is entirely in the direction of consolidating this ideology. however, a sudden decision by the main female character, driven by a deep psychological transformation, leads to the deconstruction of this dominant discourse. therefore, the main research question will be: how is the representation of women in the «doll house play» and the «sara film» using the knowledge of discourse analysis?