تحلیل آماری شاخص خشکسالی و پتانسیل آبدهی چشمه‌های سرچشمه خوانسار

برنامه ریزی الگوی کشت و تسهیم حق آبه ها در اراضی آبخور سرچشمه خوانسار، مستلزم آگاهی از میزان آبدهی چشمه ها می باشد که در این تحقیق بر اساس مقادیر شاخص بارش اساندارد برآورد شده است. در این پژوهش، رابطه میان شاخص spi، بارش و آبدهی چشمه های سرچشمه خوانسار در سه بازه زمانی مختلف، جهت برآورد منابع آب زیرزمینی و جریان ورودی به انهار مورد ارزیابی قرار گرفته است. انتظار می رود در یک سال با شرایط اقلیمی نرمال و نزدیک نرمال و میانگین بارش سالیانه در محدوده 295 تا 494 میلیمتر، میانگین آبدهی سالیانه چشمه های سرچشمه بین 12.8 تا 24.3 میلیون مترمکعب (میانگین 18.1 میلیون مترمکعب) باشد. احتمال وقوع این مقدار آبدهی چشمه ها بر اساس توزیع مقدار حدی 67.5 درصد با تواتر 1.5 سال خواهد بود. برای یک سال با شرایط اقلیمی خشک متوسط، میانگین بارش سالیانه 270 میلیمتر و میانگین آبدهی سالیانه چشمه های سرچشمه 11.9 میلیون مترمکعب پیش بینی می شود. بر اساس توزیع مقدار حدی، احتمال وقوع این مقدار آبدهی 9 درصد با تواتر 11 سال خواهد بود. انتظار می رود در سال های اقلیمی شدیداً خشک که تواتر وقوع آن 28 ساله می باشد، آبدهی چشمه های سرچشمه به کمتر از 10.1 میلیون مترمکعب در سال کاهش یابد. همچنین انتظار می رود در شرایط نرمال و نزدیک به نرمال که مقدار بارش متوسط شش ماهه اول در دامنه 236 الی 326 میلیمتر است، میانگین آبدهی سالیانه (سال آبی) مجموعه چشمه های سرچشمه 18.5 میلیون مترمکعب (در دامنه 15.3 تا 21.8 میلیون مترمکعب با احتمال وقوع 67.5 درصد بر اساس توزیع مقدار حدی) باشد. بر اساس نتایج این تحقیق، بارش کمتر از 168 میلیمتر در نیمه اول سال آبی هشدار دهنده وقوع خشکسالی با درجه خشکی خشک متوسط تا شدیدا خشک با آبدهی سالیانه کمتر از 11.6 میلیون مترمکعب قابل توزیع درانهار می باشد. بارش های بیشتر از 394 میلیمتر در نیمه اول سال آبی نیز نویدبخش وقوع ترسالی با درجه مرطوب متوسط تا شدیدا مرطوب با آبدهی سالیانه بیشتر از 28 میلیون مترمکعب است.

statistical analysis of the spi index and discharge potential of the khansar sarcheshmeh springs

planning the cultivation pattern and water rights allocation in the irrigated lands by the khansar sarcheshmehsprings requires knowledge of the discharge of the springs, estimated based on the standard precipitationindex (spi) in this research. the relationship between the spi index, precipitation, and discharges of khansarsarchesmeh springs has been evaluated over three different periods to estimate the groundwater resources andinflow to the streams. in a year with normal or near-normal climatic conditions and average annual rainfallbetween 295 to 494 mm, the average annual discharge of sarcheshmeh springs is expected to be between 12.8and 24.3 million cubic meters (average of 18.1 million cubic meters) with 67.5% probability and a frequencyof 1.5 years based on the extreme value distribution. for a year with average dry climatic conditions (270 mmaverage annual rainfall), the predicted average annual discharge of sarcheshmeh springs is 11.9 million cubicmeters with a 9% probability and a frequency of 11 years. in extremely dry climatic years (with an occurrencefrequency of 28 years), the discharge of sarcheshmeh springs is expected to decrease to less than 10.1 millioncubic meters per year. in normal and close to normal conditions, with average rainfall in the range of 236 to326 mm in the first six months, the average annual (water year) discharge of sarcheshmeh springs is expectedto be 18.5 million cubic meters (ranging from 15.3 to 21.8 million cubic meters with a 67.5% probabilitybased on the extreme value distribution). according to the results of this research, rainfall of less than 168mm occurred in the first half of the water year is a warning of the occurrence of a moderate to extremely drydrought with an annual discharge of less than 11.6 million cubic meters that can be distributed in the streams.precipitations of more than 394 mm during the first half of the water year also indicate the likelihood of amoderate to extremely wet year, with an annual rainfall of more than 28 million cubic meters. results of theresearch indicate that less than 168 mm of rainfall in the first half of the water year signals the potential for amoderate to extremely dry drought, with an annual discharge of less than 11.6 million cubic meters that canbe distributed in the streams, while more than 394 mm of precipitation during the same period suggests thepossibility of a moderate to extremely wet year with an annual rainfall of more than 28 million cubic meters.