هدررفت آب از شبکه های آبرسانی شهری و عوامل موثر بر آن

هدررفت آب سالانه خسارات بسیاری به منابع آب، زیرساخت‌های عمرانی، محیط‌زیست و شرکت‌های توزیع آب وارد می‌کند. هدررفت آب از شبکه‌های آبرسانی شهری، به‌ویژه در مناطقی که منابع آب کمیاب هستند، یک مسئله مهم است. نشت از سامانه‌های آبرسانی شهری که بخشی از هدررفت آب را تشکیل می‌دهد، بخش عمده‌ای از آن را در بر می‌گیرد. این موضوع به دلایل بسیاری چون قدیمی شدن شبکه آبرسانی، آسیب رسیدن به لوله‌ها به دلیل تنش‌های سربار خاک و ترافیک شهری و همچنین افت و خیز فشار شبکه آبرسانی، اجرای نادرست لوله‌کشی شهری و خاکریز نامناسب است. با بررسی مولفه‌های تاثیرگذار در دبی نشت مثل فشار، جنس لوله، محیط خاکی پیرامون لوله و دما، می‌توان میزان رخداد نشت را کاهش داد و حجم نشتی را مدیریت کرد. با بررسی‌های آزمایشگاهی و میدانی انجام شده بر خلاف رابطه‌ی روزنه فشار-نشت، توان نشت در بازه‌ی 0.5 تا 2.79 قرارگرفته و بیشتر از 0.5 است که تفاوت در جنس لوله، تفاوت ابعاد و نوع ترک در تغییر توان در بازه‌ی گفته شده موثر است. با انتخاب مناسب دانه‌بندی خاک پیرامون لوله و کاهش d50 خاک می‌توان دبی نشت را کاهش داد. در مقاله‌ی حاضر ابتدا کلیاتی از هدررفت آب، انواع آن و دلایل آن مطرح می‌شود سپس به مبانی محاسبه‌ی نشت پرداخته می‌شود.

water loss from urban water supply networks and the factors affecting it

water loss is a significant issue that leads to substantial damage to water resources، civil infrastructure، the environment، and water distribution companies. urban water supply networks، particularly in regions with scarce water resources، face challenges related to water loss. leakage from these networks constitutes a major portion of the overall water loss. factors contributing to leakage include the aging of water supply systems، pipe damage due to soil stresses and urban traffic، fluctuations in water pressure، improper urban plumbing practices، and inadequate embankments. examining factors such as pressure، pipe type، soil environment، and temperature can help identify the causes of leakage and effectively manage and mitigate its volume. laboratory and field investigations have revealed that the leakage power، contrary to the pressure-leakage relationship، falls within the range of 0.5 to 2.79، with values exceeding 0.5 due to variations in pipe types، dimensions، and the type of cracks. reducing the d50 (median grain size) of the soil and selecting an appropriate soil granulation around the pipes can effectively reduce the leakage flow rate. this article provides an overview of water wastage، its types، and underlying causes، followed by a discussion on the fundamentals of leakage calculation.