بررسی کاربرد منابع آب نامتعارف در تامین پایدار آب: مزایا، محدودیت‌ها و راهکارهای اجرایی

با توجه به افزایش جمعیت جهانی، توسعه صنعتی و تغییرات اقلیمی، منابع آب شیرین در بسیاری از مناطق جهان با کاهش چشمگیری مواجه شده‌اند. منابع آب نامتعارف (uwrs) به عنوان راهکاری استراتژیک برای مقابله با کمبود آب مورد توجه قرار گرفته‌اند. این مطالعه با استفاده از روش مرور نظام‌مند و تحلیل محتوای کیفی، به بررسی 12 منبع آب نامتعارف در چهار گروه اصلی (آب جوی، آب پردازش‌شده، آب انتقال‌یافته و آب زیرزمینی نامتعارف) و مطالعات کلیدی در این زمینه پرداخته است. یافته‌ها نشان داد که انتخاب مناسب‌ترین منبع آب نامتعارف به عواملی مانند پایداری، هزینه، ملاحظات محیط‌زیستی و شرایط جغرافیایی بستگی دارد. منابعی مانند آب باران، آب خاکستری و آب شبنم به دلیل تجدیدپذیری و هزینه پایین، گزینه‌های پایدارتری هستند، درحالی‌که فناوری‌های پیشرفته‌تر مانند نمک‌زدایی و استخراج آب‌های فسیلی نیازمند سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی می‌باشند. چالش‌های اصلی شامل محدودیت‌های فنی، هزینه‌های بالا، مقاومت اجتماعی و موانع مدیریتی است، اما پیشرفت‌های فناورانه، سیاست‌گذاری هوشمند و مشارکت محلی می‌توانند به غلبه بر این چالش‌ها کمک کنند. در ایران، تجربیات موفق در استفاده از پساب تصفیه‌شده، استحصال رطوبت هوا و پرورش آبزیان با آب‌های شور، نشان‌دهنده پتانسیل بالای این منابع است. نتیجه‌گیری کلی این مطالعه تاکید بر لزوم مدیریت یکپارچه منابع آب نامتعارف در کنار منابع متعارف، با رویکردی تطبیقی و مبتنی بر شرایط محلی دارد تا امنیت آبی پایدار در آینده تضمین شود.

evaluating unconventional water resources for sustainable water supply: advantages, limitations and implementation strategies

global population growth, industrial expansion, and climate change have led to significant declines in freshwater resources across many regions. unconventional water resources (uwrs) have consequently gained strategic importance as a solution to water scarcity. through systematic review and qualitative content analysis, this study examines 12 uwrs categorized into four main groups (atmospheric water, processed water, transferred water, and unconventional groundwater), along with key research in the field. findings reveal that optimal uwr selection depends on sustainability, cost, environmental considerations, and geographical factors. renewable and low-cost options like rainwater, greywater, and dew water demonstrate higher sustainability, whereas advanced technologies such as desalination and fossil water extraction require substantial investment. primary implementation challenges include technical constraints, high costs, social resistance, and governance barriers—though these can be mitigated through technological innovation, evidence-based policymaking, and community participation. case studies from iran highlight successful applications of treated wastewater, atmospheric moisture harvesting, and saline aquaculture, underscoring the potential of these resources. the study concludes by advocating integrated management of conventional and unconventional water resources through adaptive, context-specific approaches to ensure long-term water security.