development and validation of the familiarity with the qur'an questionnaire

The qur'an encompasses a multitude of valuable teachings that serve as essential guidance for muslims. to fully derive benefits from this divine source, a comprehensive and continuous engagement is imperative. the present study aimed to develop and standardize the familiarity with the qur'an questionnaire (fwqq) and to investigate its factorial structure. utilizing the insights of qur'an teachers, experts, and lecturers of qur'anic studies with seminary degrees from saqqez county, the characteristics of individuals familiar with the qur'an were identified. based on these characteristics, a 22-item questionnaire was developed. a total of 434 primary and secondary school teachers as well as qur'anic studies instructors from saqqez, selected through multi-stage cluster sampling, participated in the study and completed the questionnaire. the collected data were analyzed using spss and lisrel software through exploratory factor analysis (efa) (including principal component analysis (pca) with varimax rotation), and confirmatory factor analysis (cfa) (using fit indices). the kaiser-meyer-olkin (kmo) test indicated that the data were suitable for factor analysis. additionally, pca with varimax rotation revealed that the fwqq comprises two factors: learning and teaching the qur'an, and tendency towards the qur'an and contemplation on it. these results were also supported by cfa, demonstrating a good fit between the data and the two-factor model. the reliability of the questionnaire, calculated using cronbach's alpha, was found to be 0.97 for the overall scale, 0.93 for the first factor, and 0.96 for the second factor. this validated instrument holds promise for future research exploring the role of familiarity with the qur'an in various psychological and social contexts.

ساخت و هنجاریابی پرسشنامه انس با قرآن

قرآن کریم مملو از آموزه‌های ارزشمندی است که هر یک از آنها راهنمایی برای زندگی مسلمانان است. بهره‌مندی از هدایت قرآن کریم مستلزم ارتباط گسترده و مستمر با این منبع هدایت آسمانی است. هدف از پژوهش حاضر، ساخت و هنجاریابی پرسشنامه انس با قرآن و بررسی ساختار عاملی آن است. با بهره ‏گیری از نظرات دبیران قرآن و کارشناسان و مدرسان علوم قرآنی دارای مدرک حوزوی شهرستان سقز ویژگی‌های افراد مونس با قرآن شناسایی و براساس آن‌ها یک پرسش‏نامه‌ 22 گویه‏ ای تهیه شد. 434 نفر از معلمان مقاطع ابتدایی و متوسطه و مدرسان علوم قرآنی شهر سقز که به‏ صورت خوشه‏ ای چند ‏مرحله ‏ای برگزیده شده بودند، به آن پاسخ دادند. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از نرم‌افزارهای spss و lisrel از طریق تحلیل عاملی اکتشافی (efa) (تحلیل مولفه‌های اصلی (pca) با چرخش واریماکس) و تحلیل عاملی تاییدی (cfa) (با استفاده از شاخص‌های برازش) تجزیه و تحلیل شدند. نتیجه آزمون کیزر-میر-اولکین نشان داد که داده‏ ها قابلیت تفکیک به تعدادی عامل را دارند. همچنین تحلیل مولفه‏ های اصلی و چرخش واریماکس نشان داد که پرسش‏نامه انس با قرآن (fwqq) از دو عامل تشکیل شده است که عامل اول «یادگیری و آموزش قرآن» و عامل دوم «گرایش به قرآن و تدبر در آن» نام‌گذاری شدند. این نتایج از طریق تحلیل عاملی تاییدی نیز مورد تایید قرار گرفتند. براساس تحلیل عاملی تاییدی، هر دو عامل با داده‏ ها برازش داشتند. پایایی پرسش‏نامه از طریق آلفای کرونباخ محاسبه شد و مقدار آن برای کل پرسش‏نامه، عامل اول و عامل دوم به ‏ترتیب 0.97، 0.93 و 0.96 به‏ دست آمد. بدین ترتیب روایی و پایایی پرسشنامه مورد تایید قرار گرفته و می توان آن را برای سنجش نقش انس با قرآن در زمینه‌های مختلف روان‌شناختی و اجتماعی مورد استفاده قرار داد.