شناخت شناسی امنیت در منطقه آشوب‌زده؛ نشانه‌ها و فرآیندها

کشورهایی از جمله ایران که در منطقه آشوب‌زده قرار دارند، عموماً با چالش‌های امنیتی روبرو می‌شوند. بخشی از چالش‌های امنیتی مربوط به منازعات محیطی و رویارویی بازیگرانی است که همواره تلاش دارند تا موازنه قدرت منطقه را تحت تاثیر قرار دهند. داعش در سال‌های نخستین دهه دوم قرن 21 و اسرائیل در سال‌های 24-2023 سیاست‌های خشونت‌آمیزی را در محیط منطقه‌ای بکار گرفته که منجر به گسترش چالش‌های امنیتی گردیده است. از آنجایی که کنترل این چالش‌های امنیتی از طریق نهادهای بین‌المللی و قدرت‌های بزرگ وجود نداشته، نطقه آشوب‌زده در منطقه شکل گرفته است. در چنین شرایطی جمهوری اسلامی می‌بایست از سازوکارهای «تحرک ژئوپلیتیکی»، «اراده عملیاتی» و «موازنه تاکتیکی» برای ایجاد ثبات و امنیت منطقه‌ای استفاده نماید. حال این پرسش مطرح می‌شود که «منطقه آشوب‌زده در خاورمیانه و جنوب غرب آسیا دارای چه نشانه‌هایی بوده و چگونه می‌توان روندهای گریز از مرکز بازیگران منطقه آشوب‌زده را کنترل و مدیریت نمود؟» فرضیه مقاله به این موضوع اشاره دارد که «منطقه آشوب‌زده فاقد منطق راهبردی و ساختار امنیتی بوده و در نتیجه لازم است که ایران از سازوکارهای تحرک ژئوپلیتیکی اراده عملیاتی و موازنه تاکتیکی برای کنترل تهدیدات استفاده نماید. برای درک واقعیت‌های محیط آشوب‌زده از رهیافت و اندیشه نظریه‌پردازانی همانند «جیمز روزنا» و «رابرت کیگان» استفاده می‌شود. هر یک از نظریه‌پردازان یاد شده تلاش داشتند تا واقعیت ساختار و الگوی کنش بازیگران در منطقه آشوب‌زده را در سال‌های پس از جنگ سرد تحلیل و تبیین نمایند. در تنظیم مقاله از «رهیافت تحلیل داده‌ها» استفاده می‌شود. این رهیافت مبتنی بر نشانه‌هایی از تحلیل الگوی کنش رفتاری بازیگران محیطی و قدرت‌های بزرگ خواهد بود.

epistemology of security in the chaotic region: signs and processes

countries like iran، which are located in a chaotic region، generally face security challenges. part of these security challenges stems from environmental conflicts and confrontations with actors who are constantly trying to influence the regional balance of power. in the early years of the second decade of the 21st century، isis، and in 2023-2024، israel، adopted violent policies in the regional environment، which have led to the expansion of security challenges. since controlling these security challenges through international institutions and major powers has been absent، a chaotic point in the region has emerged. in such a situation، the islamic republic of iran must use mechanisms of geopolitical mobility، operational will، and tactical balance to establish regional stability and security. this raises the question، what are the signs of the chaotic region in the middle east and southwest asia، and how can the centrifugal tendencies of actors in the chaotic region be controlled and managed? the article’s hypothesis indicates that the chaotic region lacks strategic logic and a security structure، and therefore، iran must use mechanisms of geopolitical mobility، operational will، and tactical balance to control threats. to understand the realities of the chaotic environment، the approaches and thoughts of theorists like james rosenau and robert kagan are employed. each of these theorists attempted to analyze and explain the reality of the structure and behavior patterns of actors in the chaotic region in the years following the cold war. the article is based on the data analysis approach، which relies on signs of analyzing the behavior patterns of environmental actors and major powers.