سازوکارهای حقوقی در مواجهه با پورنوگرافی کودکان در فضای مجازی

با وجود اینکه فضای مجازی به یکی از شیوه‌­های اصلی در ارتباطات روزمره برای مردم تبدیل شده است؛ اما به جهت ویژگی‌های خاص این فضا، حقوق جزای سنتی دستخوش تحولات بنیادی شده است. چراکه تعریف از جرائم در محیط های مجازی انطباق چندانی با تعریف‌­های کلاسیک نداشته و در بسیاری از موارد متفاوت است. هدف پژوهش شناخت سازوکارهای حقوقی ایران در مواجهه با پورنوگرافی کودکان در فضای مجازی است. روش پژوهش کتابخانه‌ای و تحلیل محتوا است. نتایج تحقیق نشان داد: پورنوگرافی یکی از این جرائم در حوزۀ تهدیدات فضای مجازی به‌ویژه برای کودکان محسوب می­شود. مقصود از پورنوگرافی کودک «استثمار جنسی هر شخص زیر 18 سال با هر نوع روشی اعم از پدیداری کودک واقعی یا شبه ­کودک در قالب فعالیت جنسی خواه مشترک با دیگری یا به‌تنهایی و یا با استفاده از اندام جنسی وی در هر نوع اثری با قصد تحریک جنسی» است. جامعه بین‌­الملل درزمینۀ مبارزه با این پدیده اقداماتی را اتخاذ کرده است که از مهم ترین آن‌ها می توان به پروتکل اختیاری کنوانسیون حقوق کودک 2000 سازمان ملل متحد دربارۀ فروش فحشاء و هرزه‌نگاری کودک اشاره داشت. به‌رغم الحاق جمهوری اسلامی ایران به این پروتکل و تصویب قانون حمایت از اطفال و نوجوانان در سال 1399، سیاست های کیفری در نظر گرفته‌شده در قبال این جرم از ضمانت‌­های کافی برخوردار نیست. این مقاله با استفاده از روش کتابخانه‌­ای و تحلیل محتوای قوانین مذکور، درصدد پاسخ به این پرسش است که رویکرد نظام حقوقی ایران در جهت تضمین حقوق کودکان نسبت به سوءاستفاده جنسی از آنان و یا تحریک به رفتارهای جنسی از طریق این جرم چیست؟ بر اساس یافته‌های پژوهش به‌­رغم حساس بودن جایگاه و ویژگی‌های کودک، مجازات در نظر گرفته‌شده برای این جرم در قانون مذکور، از بازدارندگی لازم برخوردار نیست.

legal mechanisms for addressing child pornography in cyberspace

abstractintroduction: the emergence of cyberspace as one of the defining features of the modern era has transformed the world, creating a networked society that is deeply integrated into global life. while cyberspace itself is not inherently negative, its misuse can profoundly impact individual and societal relationships, thoughts, and behaviors. in many countries, cyberspace has become an essential part of daily life and a vital tool for various activities. however, the unique nature of the internet—its privacy, lack of oversight, and ease of access—has facilitated the spread of immoral and pornographic content, particularly in the western world. over the past few decades, the normalization of sexual topics and the proliferation of media tools, especially the internet, have contributed to the growth of the pornography industry.one of the most alarming aspects of internet pornography is the depiction and distribution of child pornography, a severe form of child sexual abuse. child pornography represents a significant online threat to children, often involving the exploitation of minors through grooming, trafficking, cyber prostitution, or the production of sexual content. the pornography industry in western countries has created an environment in cyberspace that not only facilitates sexual deviance among users but also enables the commission of sexual crimes against children globally.given the profound impact of this technology on public morality, addressing the ethical and legal dimensions of child pornography is of paramount importance. this study seeks to answer the question: what legal and ethical mechanisms exist to combat virtual child pornography? by examining the necessary ethical and legal frameworks, this research aims to provide a foundation for addressing the challenges posed by this issue more effectively.method: the research employs an integrated strategy, utilizing methods appropriate to each topic. two primary methods were used: library studies and content analysis of laws. data was collected through the review and analysis of books, articles, and legal sources, with a focus on existing laws criminalizing pornography.conclusion: the study highlights that, despite the 2020 law on the protection of children and adolescents in iran, which aims to safeguard minors from sexual crimes such as pornography, the legislation has been largely ineffective in prevention and enforcement. the law lacks specific protective policies addressing child pornography and fails to consider the profound and lasting impacts of such crimes on victims. while the islamic penal code prescribes punishments for certain sexual acts, it does not adequately address the unique vulnerabilities of children or the irreversible harm caused by the production and distribution of pornographic content.the legislative approach to protecting children's rights in cases of pornography is insufficient, particularly in light of the rapid advancement of technology. legal protections have not kept pace with technological developments, leading to gaps in the safeguarding of public morality and chastity. this disconnect between technological capabilities and legal frameworks has resulted in inefficiencies and contradictions in addressing child pornography.in conclusion, the current legal structures for combating child pornography in cyberspace are inadequate. there is an urgent need for comprehensive legal reforms, enhanced preventive measures, and a stronger focus on the ethical implications of this issue. effective solutions must address both the technological and cultural dimensions of the problem to ensure the protection of children and the preservation of public morality.